Menno Hurenkamp

De baas

In de serviceflat van mijn negentigjarige grootmoeder ontstond vorig jaar ruzie, over onder andere de kwaliteit van de keuken. Tijdens een stormachtige vergadering van de bewonerscommissie stak een ontevreden eter een laaiend betoog af en bezweek daarop aan een hartaanval.

Dat was het moment om een organisatieadviseur met doctorstitel in te schakelen. In de notulen las ik dat zijn beslissende woorden richting de kiftende meute waren: «Niet iedereen kan de baas zijn. Er kan er maar één de baas zijn.» Misschien worden ook de heersers Bomhoff en Heinsbroek pas op late leeftijd tot dit inzicht gebracht? Voor hun partij en de regering is het in ieder geval te laat. Daarom schets ik vast de vier vragen waar iedereen zich straks in de pers het hoofd over zal breken, opdat u niet twee keer binnen een jaar al die verkiezingen hoeft te volgen.

Zal met de implosie van de LPF het fatsoen terugkeren in Den Haag? Nee. Zeggen wat je denkt, en tijdelijk vergeten dat je ook foute dingen kunt denken, bracht niet alleen Fortuyn, maar ook zijn navolgers als Heinsbroek in korte tijd heel ver. Het verlangen gekozen te worden door een grote groep is inmiddels groter dan de behoefte serieus genomen te worden door de hele groep.

Wordt de conservatieve revolutie in de knop gebroken? Nee. De conservatieve revolutie is nooit begonnen. De grote verkiezingsoverwinning die de persoon Pim Fortuyn en het CDA als partij boekten, is vertaald in een rechtse benadering van een paar maatschappelijke conflicten. Conservatieve inspiratie over herordening van de markt en de belastingen, laat staan over cultuurbeleid, is uitgebleven. Een paar onfunctionele behoudende ideeën blijven wel voortwoekeren. Het optrommelen van extra veel politieagenten om etnische onrust in overgangswijken te bestrijden is beleid dat de PvdA graag zal overnemen. Net als de overtuiging dat het uit moet zijn met onaangepast gedrag van vreemdelingen, wat dat ook inhoudt.

Heeft links al lang genoeg zijn wonden gelikt om bij nieuwe verkiezingen ten minste zijn natuurlijke achterban te bereiken? Nee. De verward ronddolende PvdA komt niet in een paar maanden met een verhaal waarmee de club zijn aanhang naar normaal niveau brengt. Ook GroenLinks en de SP hebben de afgelopen maanden niet iets ondernomen waardoor ze plots recht zouden hebben op substantieel (nog) meer aanhang. Stil zitten als de ander wordt geschoren is geen kunst. Wat wel kan werken is de televisiegewijze inzet van de frisgewassen hoofden van Wouter Bos (voor de PvdA) en Femke Halsema (voor GroenLinks) versus de oude CDA- en VVD-tobbers die zo dom waren zich met de LPF te encanailleren.

Heeft het vreemdelingendebat nog genoeg vaart om andermaal de verkiezingen te beheersen? Vermoedelijk niet. Alle verwijten aan vluchtelingen, migranten en moslims zijn inmiddels tien of twintig keer gemaakt, door iedereen. Het komt er nu op aan beleid te maken. Dat is minder interessant om campagne over te voeren. Geen nood, het tegenhouden van de uitbreiding van Europa is een interessant alternatief voor populisten die de smaak te pakken hebben gekregen.

U weet nu nog niet wie de baas moet zijn in het land. Wendt u daarvoor tot een organisatieadviseur.