De banlieues hebben hun eigen eliteschool

Parijs – Aan Boulevard Bessières is de grandeur van Haussmanns Parijs ver te zoeken. Ingedeukte en omgevallen hekken van golfplaat waarschuwen verkeer voor het opengebroken wegdek. Grauw flatgebouw volgt op grauw flatgebouw. Toch bevindt zich hier, in het hoge noorden van het zeventiende arrondissement van Parijs, een portaal naar de toekomst. In een futuristisch pand op nummer 96 zit École 42: een school waar studenten in drie jaar feilloos leren programmeren.

En met succes: na afstuderen is een baan gegarandeerd. Beter nog, de hele opleiding is gratis. Oprichter Xavier Niel betaalt (voorlopig) alles. Niel is een grote naam in de Franse telecom- en technologiewereld. In 2013 stichtte hij ‘42’ als antwoord op de sterke hiërarchie en grote ongelijkheid in de Franse maatschappij. Jongeren uit de banlieues zullen nooit terechtkomen aan de elitaire Grandes Écoles. Maar aan 42 maakt achtergrond niets uit. Iedereen kan zich aanmelden, het enige wat telt zijn talent en motivatie.

‘Ik heb mijn hele leven achter me gelaten om aan 42 te studeren’, zegt Franck (30) uit Nice. Hij studeerde twee jaar geleden af en werkt er nu zelf, op de pedagogische afdeling, die alleen bestaat om studenten bij te sturen in hun eigen zoektocht. Zelfredzaamheid is het devies. Mocht je al behoren tot de gelukkige twee procent die wordt toegelaten, weet dan nog maar eens de eerste maand door te komen. Liefkozend noemen studenten deze periode la piscine, het zwembad. Het is zwemmen of verzuipen.

‘Deze plek is niet voor iedereen’, zegt Fahd (21) uit Agadir. ‘Maar mensen die veel waarde hechten aan vrijheid, zoals ik, bloeien hier op.’ Studenten doen alles zelf, ze organiseren sociale activiteiten (een eigen munteenheid, een expositie van street artists) en beoordelen zelfs elkaars projecten. De school doet niet aan leraren, aan kennis, of aan kunde; programmeren is een kunstvorm en improvisatie staat centraal. Zo blijf je open minded en flexibel, onmisbare kwaliteiten in de echte wereld.

Dag en nacht brengen Franck en Fahd hier door, met hun beste vrienden. ‘Wanneer ik weer even bij mijn familie in Marokko ben, wil ik eigenlijk meteen terug naar school’, zegt Fahd. ‘Het dagelijks leven is gewoon niet meer genoeg.’ Gelukkig heeft École 42 alles te bieden. Vandaar ook de naam. In de boekenserie The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy is dit cijfer het antwoord op de grote vraag der vragen. Die over Life, the Universe, and Everything.