De Benedictus Bounce

Eind 2000 kreeg Jack Sullivan, priester in opleiding in Massachusetts, last van ondraaglijke pijn in zijn rug en benen. Artsen vertelden hem dat hij spoedig geheel verlamd zou zijn, maar ze rekenden kennelijk buiten de goddelijke voorzienigheid. Op een dag zag Sullivan een tv-programma over de Britse kardinaal John Henry Newman. Hij bad vurig tot Newman in de hoop dat de kardinaal hem zou helpen genezen en zie: niet lang daarna kon hij normaal lopen.

In 2001 werd Sullivan aan zijn rug geopereerd. Zijn herstel zou traag zijn, voorspelde de chirurg, maar opnieuw bracht een gebed tot Newman uitkomst. Sullivan voelde een ‘gloeiende hitte’ in zijn rug en loopt sindsdien als een kievit. Tot zo ver de versie van Newmans ‘wonder’ die door het Vaticaan is verspreid, bij wijze van inleiding op de zaligverklaring die de paus zondag in Groot-Brittannië over deze kardinaal uitsprak. De artsen van de Heilige Stoel onderzoeken nu een tweede Newman-wonder in Mexico. Als ook dat naar behoren door de curie is afgevinkt, kan Newman heilig worden verklaard.

Het is bijna onvoorstelbaar dat zulke kletsverhalen anno 2010 door miljoenen mensen serieus worden genomen. En dat terwijl de manoeuvre zo doorzichtig is. De hevig door misbruikschandalen geplaagde kerk kan wel een opsteker gebruiken en Newmans aanstaande heiligverklaring biedt precies wat zij nodig heeft: een geestelijke als weldoener voor de mensheid. De openlijke excuses voor dat misbruik die de paus in Groot-Brittannië wederom aanbood, gevolgd door zijn gezamenlijk gebed met enige slachtoffers, waren een mooie exercitie in schadebeperking. Benedictus XVI sprak (en keek) alsof hij verrast en diep beledigd was door alle onthullingen, hoewel we weten dat hij er zelf tientallen jaren met zijn neus bovenop zat en er niets tegen gedaan heeft.

De ‘Benedictus Bounce’ werd nog versterkt doordat deze van oorsprong Duitse paus gebruik maakte van ‘Battle of Britain Day’ om de moed van het Britse verzet tegen nazi-Duitsland te prijzen. Het bewijst weer eens dat Rome ondanks zijn afkalvende gezag in de wereld nog steeds elke uitdaging het hoofd weet te bieden met een geraffineerde en soms geniale machtspolitiek die door geen ander instituut overtroffen wordt. Ook de verzoenende woorden van Benedictus XVI aan het adres van de anglicaanse kerk moeten in dat kader worden geduid.

Achter zijn rug hield hij een dikke knuppel waarmee hij diezelfde kerk op de kop sloeg. Die laatste bevindt zich namelijk in een diepe crisis, niet in de laatste plaats omdat de anglicaanse clerus veel te progressief is naar de smaak van veel gelovigen. Het doctrinaire conservatisme van Rome kan heel wat anglicanen teruglokken naar de moederkerk. En passant haalde hij een wit voetje bij de zittende macht in Whitehall. ‘Het geloof maakt deel uit van weefsel van dit land, dat is altijd zo geweest en zal altijd zo blijven’, aldus de woorden waarmee de paus werd uitgeluid door de conservatieve premier David Cameron, die de pauselijke knuppel ongetwijfeld met genoegen zag neerdalen op de anglicaanse clerus die hem en zijn partij altijd zo luidruchtig tegenspreekt.