De Groene Live #26: Strijd om de ziel van Amerika. Kijk woensdag om 20.30 naar de live-uitzending. Meer informatie

De beste films en series van 2015

Filmcricitus Gawie Keyser bijt de spits af van ons overzicht van de beste kunst en cultuur van 2015. Met onder andere briljante satire in The Lobster, de hippie-detective Inherent Vice en Mad Max: met afstand de best gemaakte film van het jaar.

Medium youth

Series:

  1. Fargo (seizoen twee). Splitscreen, Albert Camus, aliens, gangsters en wat al niet meer in deze schitterende serie waarin het politieke en het persoonlijke door elkaar vloeien.

  2. _The Leftover_s (seizoen twee). Gebaseerd op Tom Perrotta’s roman (aanrader) verdere ontwikkelingen in het leven van de mensen die zijn achtergebleven na de Verrukking. Of de Opname. Of allebei (plus de Wederkomst?). In ieder geval getuigt de wijze waarop producent Damon Lindelof de sfeer van ernst en melancholie en verlies consequent vasthoudt van een televisiemaker in topvorm.

  3. Hannibal (seizoen drie). Een avant-gardistisch feest van bloeddorst en kannibalisme in de hoge visuele stijl van grand guignol. Gillian Anderson en Mads Mikkelsen spelen verrukkelijk over the top. Hiermee eist Mikkelsen finaal eigenaarschap van het personage Hannibal Lecter op, zodat Anthony Hopkins’ vertolking van de rol inmiddels niets meer dan een voetnoot is.

Films:

  1. The Lobster van Yorgos Lanthimos. Je hebt 45 dagen om een partner te vinden, in de regel iemand die één specifieke eigenschap met jou gemeen heeft, en je verblijf kun je verlengen door deel te nemen aan de jacht op eenlingen die zich in het bos verschansen. Dát, dus: briljante satire en een sterke hoofdrol van Colin Farrell.

  2. Blackhat van Michael Mann. Het verhaal is nauwelijks te volgen, en wanneer je eindelijk erachter komt waar het allemaal over gaat, klopt het nog steeds niet. En toch: dit is bij verre de beste thriller van de laatste jaren. De schitterende fotografie, met veel nachtscènes gedraaid op hoge-definitiecamera’s, draagt bij aan de stemming van machismo en melancholie die Manns werk kenmerkt. En de hoofdpersoon zegt het zowaar (tegen zichzelf, natuurlijk): ‘So, this is what you’re doing, isn’t it, you son of a bitch’, waarmee hij Manns Lecter-film Manhunter (1986) in herinnering brengt.

  3. Inherent Vice van Paul Thomas Anderson. De nieuwe ernst in de gedaante van een hippie-detective in deze verfilming van Thomas Pynchons roman.

  4. Ex Machina van Alex Garland. Mooiste moment: wanneer de hoofdpersoon, die als taak heeft vast te stellen of een AI-robot ook menselijk is, zelf gaat twijfelen aan zijn menselijkheid. Verbluffend zeker regiedebuut van de Britse romanschrijver Garland.

  1. Youth van Paulo Sorrentino. Veel beter dan La grande bellezza, want een illustratie van de noodzaak van echte betekenis in een mensenleven. Michael Caine levert zijn beste acteerprestatie in vele jaren. Mooie double bill samen met Inherent Vice voor wie niet gelooft in ironie als levensstijl.

  2. Bridge of Spies van Steven Spielberg. Alles is op zijn plaats in deze spionagethriller van de oude meester: cinematografie, set design, het acteerwerk van Tom Hanks en Mark Rylance en het script van de gebroeders Coen.

  3. Duke of Burgundy van Peter Strickland. Deze film, waarin een van de credits in de wonderschone titelsequentie luidt ‘Parfum door Je Suis Gizella’, blijkt een bizarre mix van Stan Brakhage en jaren-zeventigseksfilms van beruchte regisseurs als Jess Franco, Walerian Borowczyk, Jean Rollin en Alain Robbe-Grillet. Opwindend en vernieuwend.

  4. Son of Saul van László Nemes. Een intense openingssequentie waarin het beeld weinig laat zien en het geluid alles ontbloot. Dat máákt deze film over een man, een Sonderkommando aan het werk in de gaskamers en crematoria, die het lijk van een jongen vindt en daarna op zoek gaat naar verlossing.

  1. Star Wars Episode VII: The Force Awakens van J.J. Abrams. De regisseur grapte, althans dat dácht ik, door te vertellen door Terrence Malick geïnspireerd te zijn tijdens het maken van deze film. Het bleek geen grap. De film is nu een hype, maar ik voorspel dat filmstudenten hem in de komende jaren eindeloos zullen analyseren om te kijken hoe Abrams het precies voor elkaar kreeg ons zo diep te raken met zoiets simpels als een ruimte-opera.

  2. Mad Max: Fury Road van George Miller. Met afstand de best gemaakte film van het jaar. Fury Road is film als onverbiddelijke beweging, van één frame naar het volgende, van scène naar scène, van crisis naar afloop, van wanhoop naar verlossing. Ik lees dat er plannen zijn om het werk in de komende maanden opnieuw in de bioscoop te brengen, ditmaal in 2D en in zwart-wit. En waarom niet? Dit is cinema in zijn meest pure vorm.


Beeld: (1) still uit Youth; (2) still uit Mad Max: Fury Road. Foto Warner Bros