Popmuziek

De betere paddotrip

POPMUZIEK Sunburned Hand of the Man

In de underground van de Amerikaanse muziek bestaat de laatste jaren een levendig netwerk van labels, festivals en los-vast collectieven, door de muziekpers voor het gemak aangeduid als freakfolk of free folk. Deze musici hebben een voorkeur voor vrije expressie en de natuur, zijn wereldvreemd en wars van politieke systemen. Het riekt allemaal verdacht veel naar hippiepraktijken, maar dat slaat meer op het gedeelde muzikale geheugen dan op het romantisch idealisme waarbij die jeugdbeweging zo’n veertig jaar geleden wegdroomde.

In 2003 bracht het toonaangevende muziekblad Wire deze nieuwe muzikale beweging met een lang artikel in kaart. De voorman van Sunburned Hand of the Man, een collectief uit Massachusetts, zegt daarin dat hij zelden zulke egoïstische en paranoïde figuren heeft ontmoet als de paar hippies die hij in zijn leven tegenkwam. Dat hun geluid desondanks zo dicht tegen veel groepen uit die periode aan ligt, is volgens hem niets anders dan een natuurlijk proces: de muzikale jeugdherinneringen van de groep, die ‘organischerwijs’ steeds van samenstelling verandert, voeren nu eenmaal terug naar de muziek van de jaren zestig en zeventig.

Desondanks maakt Sunburned Hand of the Man geen nostalgische kitsch. De energie die loskomt tijdens een jamsessie werpt elk cliché omver. Echo’s van Sun-Ra, Pink Floyd en Can blijven echo’s die snel weer verstommen. Heftige doses funk, stomende Krautrock, exploderende jazz, zevenkoppige mantra’s, psychedelica en Burroughs-achtige spoken vloeien samen als tijdens de betere paddotrip. Daarbij klinkt de muziek altijd coherent.

In de elf jaar dat ze bestaan heeft Sunburned Hand of the Man een dikke veertig albums gemaakt – veelal in kleine oplagen, uitgebracht in eigen beheer. Daarom is het opvallend dat hun nieuweling Fire Escape verschijnt bij Smalltown Supersound, een label dat normaal gesproken doet in dansbare pop. Zoals veel groepen uit de freakfolk-beweging zijn de Amerikanen vooral geboeid door het creatieproces en geven ze niet zo veel om de afwerking. Doordat de nummers uit (live) improvisaties worden geknipt, blijft de rauwe energie bewaard. Helaas vloeit die energie op Fire Escape niet overal even soepel, omdat de band, door de aanwezigheid van gastmuzikanten, te veel afdwaalt van het oerritme.

Het is jammer dat het eerste Sunburned-album dat fatsoenlijk wordt gedistribueerd geen goede inleiding vormt. Gelukkig bestaan er nog veertig andere albums waarop hun muziek valt te bewonderen.

Sunburned Hand of the Man, Fire Escape (Smalltown Supersound/Lowlands). Sunburned Hand of the Man speelt 19 oktober in Vera, Groningen, en 26 oktober in Bazar, Den Haag