De Groene Live #26: Strijd om de ziel van Amerika. Kijk naar de live-uitzending

De ‘bevrijders van Parijs’ verdelen Spanje

Barcelona – ‘Spanje speelde een cruciale rol in de bevrijding van Parijs 75 jaar geleden. De Spaanse soldaten van La Nueve waren de eersten die Parijs bereikten en hun bijdrage aan dit historische feit was fundamenteel.’ Het is even wennen. Altijd gedacht dat generaal Franco dikke maatjes was met Hitler en Mussolini, en nu blijkt ineens dat Spanje onder zijn regime een hoofdrol speelde bij de bevrijding van Parijs in augustus 1944. Dat beweert het Spaanse ministerie van Justitie tenminste in een tweet.

Reacties op deze bizarre poging om de geschiedenis te herschrijven bleven niet uit. Ook de Catalaanse premier Quim Torra voelde zich geroepen om te reageren. ‘Het spijt me te moeten rechtzetten dat de Spaanse rol in de Tweede Wereldoorlog bestond uit het sturen van duizenden soldaten van de Blauwe Divisie (falangisten – lr) om te vechten aan de zijde van Hitler. De republikeinse soldaten van La Nueve streden juist tegen het fascisme en het Spanje van dictator Franco.’

Torra slaat regelmatig de plank mis, maar op deze reactie valt weinig af te dingen. Het Franco-regime stuurde vijftigduizend soldaten naar het oostfront om daar met Hitler te vechten tegen de Sovjet-Unie. De honderdvijftig Spaanse republikeinen van La Nueve waren na de overwinning van Franco het land uit gevlucht. In Spanje zouden zij met zekerheid zijn geëxecuteerd. In deze context beweren dat ‘Spanje’ een fundamentele bijdrage leverde aan de bevrijding van Parijs lijkt op zijn minst dubieus.

Maar de Spaanse regering van Pedro Sánchez denkt daar anders over, gelet op de felheid waarmee staatssecretaris Irene Lozano uithaalt naar Torra. Zij ziet in de tweet van de Catalaanse premier ‘haat’ tegen Spanje. ‘De geschiedenis van een land is niet alleen die van zijn staat’, zegt ze. ‘Gebruik de herinnering en de waardigheid van de Spaanse republikeinen in ballingschap niet om uw haat tegen Spanje te verspreiden.’

Meer dan honderdduizend republikeinse tegenstanders van Franco liggen nog steeds in anonieme massagraven. Mensenrechtenorganisaties en de VN roepen al jaren tevergeefs op om een eind te maken aan deze onhoudbare toestand. De centrale overheid neemt geen initiatief om de misdaden van de dictatuur op te helderen. Subsidies om naar de slachtoffers te zoeken, zijn afgeschaft. Maar de repatriëring van in Rusland gesneuvelde Spaanse fascisten gaat door. Met steun van Madrid.