De bill viola bv

Bill Viola is geniale videokunst, spectaculair gegoochel, maar: trap er niet in. Haast u naar de ‘Reconstructions’ van de Roemeense revolutie. ‘Dat zijn toch jouw helikopters?’ ‘Man, je kletst.’

De video-messias is in het land! De zenmeester van magnetisch beeld en geluid, de tovenaar van licht en donker, de beslisser over stilte en kabaal, Bill Viola, vult zalen in het Stedelijk Museum en een aantal andere locaties in Amsterdam.
Een omnipotent genie dat zich, volgens een begeleidend schrijven, heeft verdiept in zowel het zenboeddhisme en de christelijke mystiek als in de islamitische poëzie van soefimeesters en van Walt Whitman, en dat zich ook nog eens heeft laten beïnvloeden door de schilderkunst van de Renaissance. De grootste elektronicafabrikant van Nederland geneert zich dan ook niet om in de hal van het Stedelijk Museum op een prominent breedbeeldscherm haar steun aan deze verlosser te betuigen.
Wie is Bill (1951) Viola?
Bill Viola is een sympathieke Amerikaanse kunstenaar. Hij maakt video-installaties waarin hij zowel beheersing van als minachting voor de techniek toont. Hij maakt sfeervolle, theatrale installaties die een stap verder gaan dan de vroegste videokunst, die vanwege haar tijdgebonden karakter vaak sterk gerelateerd was aan de performancekunst.
Bill wil meer. En is daarin soms succesvol. Bill staat daarin echter niet alleen. Er zijn tientallen kunstenaars van zijn generatie op te noemen die zich in hetzelfde veld bewegen. Er zijn honderden kunstenaars van een jongere generatie te vinden die alweer een stapje verder zijn.
Maar als we onze blik daarop richten wordt het erg verwarrend. Zoveel namen. Dat valt niet te behappen. Niet voor het publiek, niet voor de musea en vooral niet voor een sponsor. Eén naam graag, en in kapitalen als het kan.
BILL VIOLA, dus. Mister Video.
De zwaar gesponsorde propagandamachine draait op volle toeren en de vrije pers zingt vrolijk mee. Adembenemend! Een triomf! Eindelijk: Dit-Is-Video-Kunst!
Het is, met respect voor de kunstenaar zelf, onversneden mannetjesmakerij. En de bombast waarmee die meesterwerken worden gepresenteerd komt het werk niet ten goede.
Bill is een goochelaar. Hij is een spektakelman die het grote, filmische gebaar niet schuwt. En dat werkt gek genoeg wel in een bescheiden opstelling, maar niet in deze Philips-showroom van technisch vernuft. Hier dient hij als goochelaar en cineast de vergelijking aan te gaan met grootheden uit die specifieke velden. En dan blijkt dat hij geen Houdini, Copperfield, Buñuel of Spielberg is. Het is gewoon Bill Viola, de sympathieke Amerikaanse kunstenaar die af en toe mooie werken maakt.
Mensen, trap er niet in. Er is meer kunst dan de BV Philips en de BV Stedelijk Museum u willen doen geloven! Haast u naar de SMART Project Space in Amsterdam waar een echte, ruwe diamant te zien is. Reconstructions is de naam.
Reconstructions is een anderhalf uur durende, werkelijk adembenemende, op rammelende videocamera’s opgenomen reconstructie van de Roemeense revolutie van 1989. Veel van de beelden zijn bekend. Het door fluitconcerten verstoorde Genie van de Karpaten, de geëmotioneerde toespraken tot het volk, de bezetting van de televisiestudio. Maar er is veel meer. De chaos van deze spontane revolutie, de genadeloos geregistreerde verwarring bij overlopers en revolutionairen. Slechts af en toe toegelicht door een beschaafde commentaarstem spreken de beelden veelal voor zichzelf. De beeldkwaliteit is vaak belabberd en een gulle sponsor is er niet. Desondanks: wat een magie, wat een theater! Hierbij verbleekt Spielberg en Buñuel zou zeer tevreden zijn geweest met de surrealistische dialoog tussen de opperbevelhebber van het leger en het Securitate-hoofd als er opeens, uit het niets, in het heetst van de strijd, acht helikopters opduiken.
‘Dat zijn toch jouw helikopters?’
'De mijne? Man je kletst. Ik heb er maar drie!’
'Van wie zijn die helikopters dan? Oh, ze zijn al neergeschoten.’