De bosnische kaarten opnieuw geschud

Bij de Navo in Brussel zijn ze enigszins verbaasd over het succes van hun luchtaanvallen op de militaire installaties van de Bosnische Serviers. Natuurlijk hebben ze de infrastructuur van de Bosnische Serviers zoals bedoeld schade toegebracht. Misschien zien die er ook gewoon geen brood in de stukken Bosnie die ze bij een eventuele vredesovereenkomst toch moeten afstaan, te verdedigen tegen de Bosnisch-Kroatische aanvallen. “Maar”, vraagt een Navo-functionaris op het hoofdkwartier in Brussel zich af in de Washington Post, “waarom zouden onze luchtaanvallen hen ervan weerhouden de verdediging van Banja Luka te organiseren? Zijn ze gedemoraliseerd? Waren ze altijd al zwakker dan waar ze voor werden gehouden?”

De snelle opmars van de Kroatische en Moslimtroepen naar het noorden van Bosnie stelt het Westen voor problemen: wat gebeurt er als de Bosnisch-Kroatische Federatie meer dan de hen toekomende 51 procent van het land verovert? Lopen de vredesbesprekingen met de Amerikaanse bemiddelaar Richard Holbrooke dan gevaar? Grijpt de Servische president Milosevic in als het Servische bolwerk Banja Luka valt?
Maar niet alleen het Westen, ook de Bosnische regering lijkt enigszins nerveus te worden van hun gezamenlijk met de Kroaten behaalde overwinningen. De Kroaten zijn na de verovering van de Krajina in iets wat gevaarlijk veel op een overwinningsroes lijkt. Het aangrenzend deel van Noord-Bosnie kan in een moeite door ook wel worden veroverd. De Bosniers uiten zich veel voorzichtiger. Ze moeten uitkijken dat het voor hen geen Pyrrhus-overwinning wordt. Een Kroatische verovering van Banja Luka brengt een tweedeling van Bosnie tussen Kroatie en Servie (het beroemde menukaartschetsje van de Kroatische president Tudjman) alleen maar dichterbij. Vandaar dat de welbespraakte Bosnische minister van Buitenlandse Zaken, Sacirbey, andere geluiden laat horen. Hij zei maandag op een persconferentie in Sarajevo dat de Bosniers helemaal niet uit zijn op een overgave van Banja Luka en dat de mensen daar rustig in hun huizen kunnen blijven, maar dat het een goed ogenblik is voor een nieuw politiek initiatief naast het militaire initiatief, een goede gelegenheid om voor de toekomst een voorbeeld te stellen van “wederzijdse coexistentie”. Hij sloot weliswaar een dialoog met oorlogsmisdadigers uit, maar z'n regering was wel bereid te praten met “verantwoordelijke burgerlijke leiders”.
Natuurlijk kunnen dit ook alleen maar fraaie praatjes zijn en probeert Sacirbey tweedracht te zaaien in de Bosnisch- Servische leiding. Hij houdt daarbij ook de Servische president Milosevic in de gaten, die zich wel degelijk voor het vredesproces blijkt te willen inzetten, Navo-aanvallen op z'n Bosnisch-Servische broeders of niet. Maar de toon uit Sarajevo is en blijft heel anders dan het oorlogsgeschreeuw uit Zagreb. En je mag alleen maar hopen dat dat niet betekent dat de Moslims binnenkort niet langer de terreur van hun Servische vijanden hoeven te vrezen, maar de overheersing door hun Kroatische vrienden.