De boxershort van don giovanni

Stadsschouwburg Amsterdam, tot en met 17 augustus. Reprise in januari.
De slotscene van Don Giovanni is eigenlijk de lakmoesproef voor een voorstelling. Hoe de gewetenloze rokkenjager het vagevuur in gesleurd wordt, weerspiegelt immers de interpretatie van het stuk. Music Theatre London (MTL), dat deze week in Nederland optreedt, komt niet alleen met een erg grappige oplossing, maar toont ook low-budgettheater op z'n sterkst: Don Giovanni gaat letterlijk in rook op en als de mist is opgetrokken ligt daar een rode boxershort als aandenken. Daar kan geen peperdure verdwijntruc tegenop!

MTL is een gezelschap dat met bescheiden middelen en een paar sympathieke uitgangspunten bestaande opera’s onder handen neemt. De partituur wordt bewerkt voor klein ensemble - Don Giovanni wordt gespeeld door een vijftal musici, waarbij de keyboardspeler/muzikaal leider Tony Britten als een barokdirigent tegenover de anderen zit. De zangers worden gecast op acteer- en zangtalent en fysieke geschiktheid voor de rol. Om maar met de deur in huis te vallen: het muzikaal niveau is niet de sterkste kant van deze Don Giovanni. Van de partituur is slechts een skelet overgebleven, terwijl op dramatische momenten toch echt een flinke orkestrale power vereist is. En de vocale capaciteiten van de zangers varieren van redelijk tot matig. Dus wie het om een flamboyante uitvoering van de muziek te doen is, is aan het verkeerde adres.
Voor het overige is deze voorstelling van MTL buitengewoon spitsvondig. Het voordeel van een minimaal orkest en zingende acteurs is dat de tekst van a tot z verstaanbaar is. Deze Engelstalige versie is niet zozeer een vertaling alswel een bewerking, een actualisering. De personages uit deze Don Giovanni zijn zo uit het (Britse) leven gegrepen. Zo is Donna Anna ‘a nice girl from a nice family. Went to a nice school and runs a nice little car. Works in pr.’ En zo ziet Anna er ook uit: lijzig gekleed en gewend om altijd haar zin te krijgen. Elvira daarentegen is 'a tv producer currently working at Pebble Mill on a BBC/C4/Carlton/C5 co-production of a 128 part drama series, exploring the interaction between doctors, vets and the police’. Het type kun je er bij uittekenen: een kokette, licht hysterische dame, hooggehakt en gekleed in modieus mantelpak.
Dat Engeland een standenmaatschappij is, komt niet alleen tot uitdrukking in deze karakteriseringen, maar ook in de accenten die uiteenlopen van stiff upperlip-Engels tot plat cockney. En wanneer Anna aan haar verloofde Ottavio heeft uitgelegd dat Don Giovanni de moordenaar van haar vader moet zijn, vertrouwt hij het publiek toe dat hij dit nieuws nauwelijks kan geloven: 'We used to play cricket together!’ De adaptatie beslaat grappen over Fergie, het koningshuis en allerhande toespelingen op het dagelijks leven (Leporello klaagt dat de pub al dicht is) en is geschreven in een eigentijdse spreektaal. Het effect is niet alleen brutaal en geestig, maar ook erg in de geest van Mozart, die zijn inspiratie immers ook in het alledaagse leven opdeed. Hetzelfde geldt voor de manier waarop er met populaire deuntjes in de partituur wordt gestoeid.
Don Giovanni zelf is een pooierachtige figuur: gekleed in een zwart pak, met lang blond haar, een zonnebril en verkeerde das. Hij wordt omschreven als een 'principeloze hedonist’ en zijn drang tot versieren gaat zo ver dat hij zelfs zijn ogen niet van de violiste af kan houden. Zuipend, snuivend en bedriegend gaat hij door het leven. Deze moderne dandy krijgt bij het fatale diner dan ook geen grote schalen vlees opgediend, maar een smaakvol hapje Japans, whisky en coke. En waar Leporello bij Da Ponte een kippepoot probeert te snaaien, neemt hij hier stiekem een lijntje. Dat lukt hem verre van onopgemerkt: een niesbui vernietigt de cokevoorraad van Don Giovanni.
De vergelijking met de Mozart- ensceneringen van Peter Sellars ligt voor de hand, maar waar Sellars en passant allerlei maatschappelijke misstanden aan de kaak wil stellen, is de voorstelling van MTL veel lichtvoetiger. Pure soap.