De Braziliaanse politie krijgt een vrijbrief om te doden

Rio de Janeiro – Het was een bewolkte dinsdagavond toen de ober Rodrigo Serrano met zijn ingeklapte paraplu de helling van zijn sloppenwijk op klom. Opeens was hij dood. Onder de verbijsterde blik van zijn buurtgenoten werd hij door een politiepatrouille met kogels doorzeefd. Waarschijnlijk zagen ze Rodrigo’s paraplu voor een geweer aan. Ze vermoordden hem zonder pardon. Om zich vrij te pleiten verzonnen de agenten er een schietpartij omheen, zodat het ‘zelfverdediging’ leek.

Zelfs dat hoeft nu niet meer. ‘De wet op het afslachten’, wordt hij genoemd. Nog geen anderhalve maand na zijn aantreden krijgt de extreem-rechtse president Jair Bolsonaro wat hij wil: een vrijbrief voor politie en leger om naar eigen goeddunken burgers te vermoorden.

In naam van de ‘strijd tegen de criminaliteit’ diende de minister van Justitie Moro een pakket bloedige wetten in. Iedere agent of soldaat mag zo meteen iedere willekeurige burger doden, mits hij dat doet uit ‘angst’, ‘verrassing’ of ‘vanuit een heftige emotie’. Nu voelen Braziliaanse politieagenten altijd al ‘heftige emotie’ wanneer ze met hun oorlogswapens de sloppenwijken binnenvallen. Elke dag doodt de politie hier veertien mensen. Brazilië heeft een van de moorddadigste politiemachten ter wereld. Hun slachtoffers zijn vrijwel altijd zwarte favelabewoners. Negen van de tien keer gaan de agenten vrijuit.

Met de nieuwe wetten wordt het uitmoorden van burgers officiële overheidspolitiek, in een land waar de doodstraf verboden is. Met een pennenstreek is de hele arme zwarte bevolking vogelvrij verklaard. Een corrupte ambtenaar of wiet rokende hipster roept bij de politie nu eenmaal minder ‘heftige emotie’ op dan een willekeurige favelabewoner.

Intussen is de slachting al begonnen. Vrijdag werd ik gewekt door de heftigste schietpartij in jaren. Na afloop bleken dertien jonge drugshandelaartjes standrechtelijk door de politie te zijn geëxecuteerd, nadat ze zich al hadden overgegeven. ‘Ja, ze zijn schuldig’, zeiden hun huilende moeders. Na de moordpartij had de politie de lichamen van hun kinderen in de achterbak van dienstauto’s geladen en als afval op de stoep van het ziekenhuis gedropt. ‘Waarom zijn ze niet gewoon gearresteerd?’ vroegen de moeders wanhopig. Het antwoord: omdat dit het Brazilië van Bolsonaro is. Een regime dat fundamentele mensenrechten één voor één uit zijn rechtssysteem wegsnijdt. En de meeste Brazilianen vinden het prachtig: ‘Bravo politie’, was een van de meest doorgestuurde tweets na de slachtpartij. ‘Roei de wormen van deze samenleving uit.’