De Britten gaan saaie verkiezing tegemoet

Londen – Op een onbewaakt moment versprak Theresa May zich. Tijdens een verkiezingsbijeenkomst in het Londense Dhamecha Lohana Centre nam de Britse premier de woorden ‘Conservative Party’ in haar mond. ‘Me and my team’, corrigeerde ze snel. Dat was de alternatieve benaming die de reclameafdeling van de regeringspartij had bedacht. Het merk ‘May’ is immers veel populairder dan het merk ‘Conservatieve Partij’. Ze sprak dan ook onder een bord met de tekst ‘Theresa May’s Team’, met daaronder in kleine letters ‘The Conservatives’.

Het tafereel vat de verkiezingsstrijd keurig samen, al is ‘strijd’ wat overdreven. De vraag is niet of May’s Conservatieven gaan winnen, maar met welke meerderheid. Wat blijft er over van Labour, de Liberaal-democraten en het overbodige ukip? Het voelt niet als een parlementsverkiezing, maar als een presidentsverkiezing. Alles draait om de persoonlijkheidscultus rond de zestigjarige leider. Ze gaat elk debat uit de weg, kritische vragen mijdt ze en het doel van haar toespraken is om zo vaak mogelijk de woorden ‘stabiel’ en ‘sterk’ te noemen.

De Conservatieve verkiezingscampagne, die langs alle bedrijventerreinen van het Verenigd Koninkrijk leidt, is strakker dan ooit georganiseerd. Een select gezelschap Engelse journalisten mag komen kijken, maar buitenlandse pers wordt weggehouden, zeker nadat de Frankfurter Allgemeine Zeitung in geuren en kleuren had geschreven over het rampzalige Brexit-diner met Jean-Claude Juncker op Downing Street. Met ingehouden woede had May gesproken over ‘de continentale pers’ die de Britse standpunten verkeerd zou hebben weergegeven.

May komt met deze overmoed weg omdat ze geen oppositie van betekenis heeft. Of beter: ze heeft een ideale oppositie. In eigen land is Jeremy Corbyn haar voornaamste tegenstander, maar de kiezers nemen hem niet serieus of vinden hem incompetent. Of beide. Dat Corbyns rechterhand, John McDonnell, op televisie vertelt dat de kiezers zich eens zouden moeten verdiepen in Het kapitaal van Karl Marx maakt het er niet veel beter op.

De andere ideale vijand is Juncker, die voor veel Britten symbool staat voor alles wat er verkeerd is aan Brussel. Hoe meer hij de eilandbewoners schoffeert, bijvoorbeeld door te beweren dat de Engelse taal niet meer relevant is, hoe meer stemmen May krijgt. De situatie doet denken aan de eerste helft van de jaren tachtig toen Margaret Thatcher een alleenheerser was, eveneens profiterend van twee ideale vijanden: de Argentijnse dictator Galtieri en de communistische vakbondsleider Arthur Scargill.