De Britten hebben ronde koppen

Londen – Bent u een levensgenieter of een wereldverbeteraar? Beschouwt u regels als vrijblijvende adviezen of volgt u ze netjes op? Bekijkt u de wereld ironisch of in ernst? Drink u wijn of water?

Of, om deze existentiële vragen naar de Engelse geschiedenis te vertalen: bent u een Cavalier of een Roundhead? Om hierover na te denken kwamen onlangs een paar honderd Engelsen bijeen in het Londense Koninklijke Instituut. De vraag ging terug naar de Engelse burgeroorlog, halverwege de zeventiende eeuw, tussen de aanhangers van de Stuart-dynastie en de parlementaire troepen van Oliver Cromwell.

De Engelsen die de tirannieke Karel I en later zijn flamboyante zoon Karel II steunden, stonden bekend als de Cavaliers. Goedgekleed, charmant, avontuurlijk, sexy, innovatief en onbetrouwbaar. Neem prins Ruprecht van de Palts. Deze tegenstrever van Michiel de Ruyter in de tweede Engels-Hollandse oorlog was naast admiraal ook amateur-uitvinder. Deze rokkenjager verbeterde buskruit en kanonskogels, en ook vishengels en etstechnieken. Zij stonden tegenover de ‘ronde koppen’, die dapper streden voor een vorm van democratie. Calvinistisch, koppig en idealistisch.

Tijdens het debat verdedigde Charles Spencer hun zaak, de graaf die faam had gemaakt door zijn bijna republikeinse toespraak tijdens de uitvaart van zijn zus, prinses Diana. Tegenover hem stond Anna Whitelock, biograaf van de vorstinnen Mary en haar zus Elizabeth I. Zij verdedigde het galante ridderschap, de Schwung.

Whitelock zag echter de moeilijkheid van haar zaak in. Wie kan anno 2014 met goed fatsoen een absolute monarchie verdedigen? Daarom besloot ze de begrippen te beschouwen als manieren om naar het leven te kijken. Met zijn calvinistische liefde voor de tucht van de markt behoort de neoliberaal tot het rijk der Roundheads, terwijl in menige salonsocialist een Cavalier schuilgaat.

Maar hoe zit het met onze tijdgeest? Is deze Roundhead of Cavalier van aard? Tot haar spijt moest Whitelock constateren dat het eerste het geval is. Ze wees op de betuttelstaat, de dienstklopperij, de lichtgeraaktheid, de Twitter-stormen en het uit de Verenigde Staten overgewaaide puritanisme. ‘Kunnen we niet wat meer Cavalier zijn? Wat meer genieten van het heden?’ vroeg ze zich af.

Uiteindelijk werd de suggestie voorgelegd aan het publiek, waar de dragers van Cavaliere kledingstukken als tweed, bretels en vlinderdassen goed vertegenwoordigd waren. Tweederde bleek zichzelf te zien als een Roundhead. Het symbool van deze overwinning stond al de hele avond te prijken op de tafel waaraan de aristocraat en de royalist zaten: een karaf met mineraalwater.