De Britten verlangen naar de identificatieplicht

Londen – Het Windrush-schandaal, waarbij Caribische Britten opeens als illegaal werden beschouwd, deed een oude discussie opleven: de invoering van de identificatieplicht.

Voor inwoners op het vasteland heeft de affaire iets mysterieus: hoe kan een burger decennialang een legaal leven leiden – studeren, werken, huis kopen, uitkering ontvangen – en dan van de ene op de andere dag met deportatie worden bedreigd? Wel, het kan in een land waar geen basisadministratie of burgerservicenummer bestaat en niet-reislustigen prima kunnen leven zonder paspoort of identiteitskaart. Hoe kan iemand dan met officiële documenten bewijzen dat hij vanaf zijn vierde jaar in Engeland woont, vanaf het moment dat zijn ouders uit andere delen van het Britse wereldrijk legaal voet aan wal hadden gezet? Wie bewaart bankafschriften of huurcontracten uit 1977?

De vijandige omgeving voor illegale immigranten die Theresa May als minister van Binnenlandse Zaken onder druk van ukip had ingevoerd, blijkt te hebben geleid tot persoonlijke drama’s. Mensen van in de zestig raakten huis of baan kwijt, omdat ze niet konden aantonen dat ze legaal op het eiland wonen. Het heeft het aftreden van May’s arme opvolgster teweeggebracht, een smet veroorzaakt op het blazoen van het Verenigd Koninkrijk als ruimhartig immigratieland en voor een hernieuwde roep om de invoering van de identificatieplicht.

Diverse politici zijn voor, alsmede de invloedrijke intellectueel David Goodhart, hoofdredacteur van het progressieve maandblad Prospect. Dit pleidooi klinkt niet voor het eerst. Sinds de afschaffing in 1952 van de tijdens de oorlog ingevoerde identiteitskaart klinkt regelmatig de roep om de kaart weer in te voeren, bijvoorbeeld om uitkeringsfraude of terrorisme te bestrijden. Telkens weer stuit het op bezwaren. Met name Liberalen en vrijzinnige Conservatieven zijn allergisch voor zo’n ‘continentale’ praktijk.

De conservatieve commentator Philip Johnston gaf toe dat de onschuldige tijd waarin burgers konden leven zonder hun identiteit te hoeven bewijzen voorbij is. De identiteitskaart gaat hem echter te ver, maar tegen een basisadministratie naar Nederlands model heeft hij geen bezwaar. Een persoonlijk nummer kan het leven vergemakkelijken en had Windrush-achtige situaties voorkomen. Om alvast te wennen aan de toekomst moeten inwoners van Gosport, Bromley, Woking, Watford en Swinon deze week een paspoort, rijbewijs of gasrekening meenemen als ze gaan stemmen voor de gemeenteraad. Voor een bewoner van het continent niets bijzonders, maar voor een Brit een grote stap.