De Calabrische maffia heeft de Slowaakse politiek in haar greep

Bratislava – Het ontbreekt de vermoorde journalist Ján Kuciak niet aan postume eerbewijzen. In de Slowaakse hoofdstad werd een journalistiek onderzoekscentrum naar hem vernoemd. President Andrej Kiska eerde hem met de hoogste nationale onderscheiding, de Ľudovít Štúr-Orde Eerste Klasse, voor ‘zijn uitzonderlijke verdiensten bij de ontwikkeling van de democratie en de journalistiek’. De moord bracht protesterende mensenmassa’s op de been en stortte het land in een politieke crisis. Premier Robert Fico werd gedwongen zijn ontslag in te dienen vanwege onthullingen over zijn banden met de ’Ndrangheta, de Calabrische tak van de Italiaanse maffia die in het postcommunistische Slowakije wortel heeft geschoten.

Volgens de laatste, niet bij leven gepubliceerde reportage die Kuciak schreef voor de nieuwssite Aktuality vond de Italiaanse georganiseerde misdaad niet alleen een geschikte uitwijkplaats in Slowakije, maar ook een vlekkeloos witwasstation voor winsten uit cocaïnehandel. Daarbij zou de ’Ndrangheta zich in Slowakije met rugdekking van regeringsleden en hoge ambtenaren hebben toegelegd op fraude met EU-landbouwsubsidies en grootschalige btw-zwendel.

Kuciak was 27 jaar oud toen hij samen met zijn verloofde in februari 2018 thuis werd doodgeschoten. Zeventigduizend euro zou de vergoeding voor de liquidatie hebben bedragen. De opdrachtgever is nog immer onbekend. De beschuldigende vinger wordt uitgestoken naar de controversiële zakenman Marian Kocner, die momenteel in preventieve hechtenis verkeert op verdenking van een economisch delict. Vast staat dat Kocner bedreigingen richting Kuciak heeft geuit toen de laatste over zijn banden met de georganiseerde misdaad begon te publiceren. Eveneens is duidelijk dat de flamboyante ondernemer voormalig sterverslaggever Peter Tóth had geëngageerd om de gangen van Kuciak na te gaan. Tóth was voorheen chef van de Slowaakse inlichtingendienst en werkte zeer nauw samen met een voormalige medewerker van de beruchte geheime dienst uit communistische tijden stb.

Een niet onbelangrijk detail: naaste buurman van zakenman Kocner in het luxueuze appartementencomplex Bonaparte in Bratislava was de voormalige premier Robert Fico, die inmiddels een andere baan heeft gevonden: opperrechter in het Slowaakse constitutionele hof. Het is een benoeming die het vertrouwen in de Slowaakse rechtsstaat niet ten goede komt. ‘We hebben het recht verloren de ogen te sluiten en de blik af te wenden’, zo sprak president Kiska bij het uitreiken van de postume onderscheiding aan Kuciak. Helaas staat de scheidend president hierin zo goed als alleen. De ministersploeg onder de nieuwe premier Pellegrini – een partijgenoot van Fico – doet niets liever.