De CDU is eventjes gered

Berlijn – De fotomontage op de voorpagina van de linkse Berlijnse krant Die Taz maandagochtend is waarschijnlijk de positiefste ooit voor een cdu-politicus. Ze toont de ‘redder van de cdu’: het hoofd van de regionale politicus Reiner Haseloff op het lichaam van Baywatch-ster en bijna-naamgenoot David Hasselhoff. De opluchting in het Duitse politieke establishment is nu eenmaal voelbaar. De cdu kon afgelopen zondag met 37,1 procent ‘gewoon’ weer de grootste partij worden bij de verkiezingen in de deelstaat Saksen-Anhalt, en de rechts-nationalistische partij AfD werd er met 20,8 procent ‘slechts’ tweede.

Het kleine Saksen-Anhalt is voor de meeste Duitsers weliswaar ‘alleen maar om doorheen te rijden’, zoals Der Tagesspiegel het formuleerde, en ten hoogste berucht om de rechts-extremistische aanslag op de synagoge in Halle in 2019. Maar dit was geen gewone deelstaatverkiezing, het was de opmaat voor het ‘superverkiezingsjaar’. Op 26 september worden niet alleen de nieuwe Duitse regering en een reeks deelstaatregeringen gekozen, maar sluit ook het zestienjarige tijdperk van Angela Merkel af. Centraal in dit verkiezingsjaar staat daarom het probleem binnen de cdu sinds de vluchtelingencrisis van 2015: onder Merkel zou de partij te veel naar links zijn gedreven, en het AfD heeft het gat op rechts opgevuld.

Met de nieuwe cdu-voorzitter, de weinig populaire Armin Laschet, heeft de partij niet voor een koerswijziging naar rechts gekozen, maar voor een voortzetting van de Merkel-koers. Om te zien of dat een goede zet was, reisden afgelopen week alle grote nationale en een aantal internationale media naar steden als Maagdenburg en Halle. Saksen-Anhalt werd zoals het Amerikaanse Midwest in 2020: een vergeten gebied waar de temperatuur van het hele land moest worden gemeten.

Met de winst van de cdu zondagavond wordt nu opgelucht de ‘terugkeer van de volkspartij’ verklaard, zoals Der Spiegel deed. Het is alleen de vraag of dat niet te snel geconcludeerd is. Daarvoor is het politieke landschap van Saksen-Anhalt te specifiek Oost-Duits. De rol van de regionale cdu-winnaar Reiner Haseloff is er te groot, de regionale AfD-partij is er extremer dan de landelijke partij, en de opmars van de Groenen ontbreekt hier. De landelijke cdu na Merkel heeft dit jaar namelijk met twee politieke krachten te kampen. Aan de rechterkant is dat het AfD, maar aan de andere kant werpen de Groenen zich op om de nieuwe grote partij van het midden te worden. De redding van de cdu? Dat is nog even afwachten.