De Chinese politie opereert wereldwijd

Peking – Met critici heeft president Xi Jinping geen geduld, maar tot voor kort hadden ze buiten China weinig te vrezen. Dat is nu anders. China goes global, ook op repressiegebied.

Peking – Met critici heeft president Xi Jinping geen geduld, maar tot voor kort hadden ze buiten China weinig te vrezen. Dat is nu anders. China goes global, ook op repressiegebied.

Met ontvoeringen in Thailand, Birma en Hongkong zijn de critici gewaarschuwd dat ze nergens meer veilig zijn. Sinds de staatsgreep van 2014 is Thailand geen vrijhaven meer voor Chinese dissidenten. Vorig jaar werden 109 Oeigoerse vluchtelingen uitgeleverd aan China, gevolgd door een democratie-activist en een politieke cartoonist. Beiden hadden een VN-vluchtelingenstatus. Intussen waren de Chinese veiligheidsdiensten op eigen houtje gaan opereren buiten de grenzen. In Birma ontvoerden ze de minderjarige zoon van een mensenrechtenadvocaat, in Thailand een Hongkongse boekhandelaar en een gevluchte Chinese journalist.

Drie collega’s van die boekhandelaar werden gekidnapt op het Chinese vasteland, een vierde in Hongkong zelf. Hun winkel kreeg veel bezoek van Chinezen, want die verkocht boeken die op het vasteland verboden zijn. Vooral Xi Jinping en zijn minnaressen was in Peking slecht gevallen. De kidnappings moeten de verkoop van dit soort boeken ontmoedigen. Alle ontvoerden worden op een onbekende plaats in China vastgehouden. Twee van hen hebben op tv ‘bekend’ dat ze vrijwillig naar China waren gegaan.

Met deze grensoverschrijdende ontvoeringen heeft de Chinese politieke politie het aloude principe van China’s buitenlandse politiek geschonden: niet-inmenging in andermans binnenlandse aangelegenheden. Zolang China zich immers niet bemoeit met anderen hebben anderen zich niet te bemoeien met China. De arrestaties betekenen een verdere erosie van de formule ‘één land, twee systemen’, die voor Hongkong autonomie en vrijheid van meningsuiting inhoudt. Die formule was eigenlijk bedoeld om het ‘afvallige’ Taiwan met China te herenigen, maar de Taiwanezen hebben er nu minder zin in dan ooit. Hongkong zelf gaat steeds meer de richting op van ‘één land, één systeem’.

Een van de ontvoerde boekhandelaars heeft ook de Britse nationaliteit, een andere de Zweedse, maar dat bood geen bescherming. Protesten van onder meer Engeland, de EU en de VS heeft China ironischerwijs afgedaan als inmenging. Daarmee heeft het de rechtszekerheid, die van Hongkong een mondiaal zakencentrum maakte, verder ondermijnd. Diverse buitenlandse bedrijven overwegen al om Hongkong te verlaten. En China zelf heeft van zijn kostbare soft-powercampagne, die de wereld moet overtuigen van zijn nobele bedoelingen, een farce gemaakt.