De corrupte agenten van Zimbabwe

Harare – De Zimbabwaanse premier Morgan Tsvangirai denkt dat de parlements- en presidents­verkiezingen, die hij ‘in juli’ verwacht, niet opnieuw gewelddadig zullen verlopen. Hij zei dat op een bijeenkomst in Harare waar de nieuwe grondwet werd besproken, waarover op 16 maart in Zimbabwe een referendum wordt gehouden.

Het klonk als wensdenken van een premier die snakt naar het eind van de regering van nationale eenheid van zijn partij mdc en de Zanu PF van president Robert Mugabe. Tsvangirai zag zich gedwongen tot die regering toe te treden na de verkiezingen van 2008, die Mugabe slechts had gewonnen dankzij stembusfraude en hevig geweld door zijn aanhangers. De afgelopen jaren waren ‘een marteling’ geweest, zei Tsvangirai, wiens ministers nauwelijks macht hadden in die regering

Om nieuw verkiezingsgeweld tegen te gaan, heb je onder meer een betrouwbare politiemacht nodig. En die heeft Zimbabwe niet. Om Human Rights Watch te citeren, die de EU begin februari waarschuwde de sancties tegen Zimbabwe nog niet in te trekken: ‘Zimbabwe’s uiterst partijdige politiemacht maakt burger­activisten het leven zuur en verricht willekeurige arrestaties onder hen.’

In één ding is de Zimbabwaanse politie wel goed: het vullen van de eigen portemonnee. De Anti-Corruptie Trust van Zuidelijk-Afrika verklaarde haar in 2012 tot ‘meest corrupte politiemacht’ in de regio, nadat onderzoekers bij zes van de zeven checkpoints een boete moesten betalen zonder een ontvangstbewijs te krijgen. Ik had dan ook vele tips gekregen voor mijn reis over land van Zuid-Afrika naar Harare. Ik moest twee gevarendriehoeken, een brandblusser en een reflecterend jasje meenemen, reflecterende stickers op de achter- en voorkant van mijn huurauto plakken, me stipt aan de maximumsnelheid houden en nooit meer dan twintig dollar betalen als het toch op een boete uitliep.

Dat hielp me probleemloos langs negen van de tien controleposten die ik telde tussen de grens en Harare. Vlak bij de hoofdstad ging het echter mis. ‘Dit is geen internationaal rijbewijs’, probeerde de agent die me aanhield. ‘De brandweer van Zimbabwe heeft deze blusser niet goedgekeurd’, zocht hij verder. Maar toen had hij het gevonden: mijn stickers, die ik over de hele breedte van de bumpers had geplakt. Ze waren te groot. ‘Krijg ik nu een boete omdat ik te zichtbaar ben in het verkeer?’ vroeg ik verbijsterd. De agent aarzelde even. ‘Het hoort gewoon niet’, zei hij toen. ‘Het is als een man die vrouwenkleren draagt.’ Daar kon ik niet tegenop. Ik dong af tot twintig dollar, betaalde en reed de nacht in.