De Cubanen zijn teleurgesteld in Nederland

Havana – Het mag weer: handel met Cuba. Sinds Obama de deur op een kier heeft gezet wordt het land overspoeld door handelsmissies. Begin dit jaar leidde minister Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking een forse handelsmissie in Cuba om ook de Nederlands-Cubaanse toenadering te bezegelen.

Een groot verschil met het bezoek van Obama aan Cuba deze week is echter dat de Amerikaanse president nog wel de mensenrechten publiekelijk aan de orde stelt. Natuurlijk hoopt Obama daarmee kritiek in de Verenigde Staten op opheffing van het handelsembargo voor te zijn, maar Reinaldo Escobar van de kritische digitale krant 14ymedio denkt dat het de VS ernst is. ‘Voor hen zijn economische en politieke vrijheid voorwaarden voor een markteconomie. Nederland ventileerde deze opvatting ook. Ik hoor er nu weinig meer over.’

Dagoberto Valdés (directeur van het studiecentrum Convivencia) onderhield jarenlang hechte banden met de Nederlandse ambassade. In 1999 ontving hij de Prins Claus Prijs, maar nu is hij teleurgesteld in ons land. ‘Begrijp me goed, de buitenlandse handel moet versterkt worden. We zitten economisch diep in het dal. Economische ontwikkeling kan niet zonder democratische rechten. We waren daarover met de Nederlandse ambassade in goed overleg, maar de laatste twee jaar horen we niets meer van hen. Critici van het regime hebben wel een gesprek gehad met John Kerry, maar van Ploumen hebben ze niets vernomen.’

Ook Elizardo Sánchez, voorzitter van de Cubaanse Commissie voor de Mensenrechten en Nationale Verzoening, is teleurgesteld in Nederland. ‘Ik loop wel eens binnen op de ambassade om internet te gebruiken. Een gesprek over ons werk hebben we niet meer.’ In januari telde deze commissie 1414 politiek gemotiveerde aanhoudingen.

Handel met Cuba is trouwens geen sinecure. ‘Een stroperige bureaucratie, inefficiëntie bij de (staats)bedrijven en in feite een gesloten economie maken handel erg moeilijk’, verzucht Ton Haas, ondernemer en sinds 2000 woonachtig in Cuba. Zolang het handelsembargo van de VS en de wet Helms-Burton bestaan blijft handel met Cuba juridisch riskant. Werknemers werven kan alleen via een ‘uitzendbureau’ van de staat, is de ervaring van Haas. ‘De Cubaanse overheid is de enige handelspartner, met eigen spelregels. Wat die spelregels precies zijn weten Nederlandse bedrijven meestal niet.’ De Nederlandse overheid zorgt onvoldoende voor het voorkomen van problemen daarbij, is zijn ervaring. Voorlopig blijft er genoeg te doen voor de Nederlandse ambassade als handelspost.