De derde weg van bill clinton

Bob Dylan voorspelde het al: ‘Even the president of the United States sometimes has to stand naked.’ En daar zat hij dan, de president van het machtigste land op aarde, met een pokerface in de camera terwijl hij vragen aanhoorde over op welke dag zijn handen precies welke genitaliën hadden betast. Kafka en Jerry Springer ontmoetten elkaar op de vier uur durende marathonuitzending van het verhoor van Bill Clinton voor de grand jury, die afgelopen maandag ruimvier miljoen Nederlanders aan de buis gekluisterd hield.

De opname zelf was van Oosteuropese kwaliteit, blijkbaar van dezelfde regisseur die indertijd het laatste tribunaal van Nicolae en Helena Ceausescu verzorgde: camera op een licht trillend statief, meedogenloos gericht op het gezicht van de aangeklaagde, holle geluidsopnamen met ver op de achtergrond het gestommel van een onzichtbare jury, dit alles onder fel realistisch tl-licht. Met één essentieel verschil: na afloop van de Roemeense productie zagen we de Roemeense president met echtgenote als aardappelzakken in een kelder liggen, terwijl Bill Clinton vooralsnog vrij kon weglopen.
En het dient gezegd: Clinton sloeg zich er kranig doorheen. Sterker nog, dit media-optreden mag wel het meest geslaagde uit zijn loopbaan worden genoemd. Terwijl hij in zijn officiële redes als een soort mislukte Kennedy-kloon sterk de neiging heeft te blijven hangen in nooit echt van de grond komende retoriek, zagen we hem hier op zijn best: een blikje cola bij de hand, de stropdas een beetje losgetrokken, nog net niet met de voeten op het bureau. Clinton was vooral heel erg southern, met dat zangerige timbre dat deed denken aan Elvis Presley, uitrustend in de kleedkamer na een show in Las Vegas Hilton. Het scala aan emoties van opperste vertwijfeling dat de hysterische commentatoren van de drie (!!!) Nederlandse tv-zenders die de Clintonshow live uitzonden aan de president toedichtten, bleef in werkelijkheid beperkt tot licht opgetrokken mondhoeken en één keer een trilling van het ooglid.
‘Did you touch miss Lewinsky’s genital parts?’ vroeg iemand van de sekspolitie. In Amsterdam schoot de AEX-index gelijk met honderden punten naar beneden en ging de beurs een kwartier dicht, maar the comeback kid uit Arkansas hoorde het met een milde glimlach aan en bleef bewonderenswaardig kalm. Het scheelde maar weinig of hij had een sigaar opgestoken en woorden gesproken als: 'Still it was fun though.’
Of Clinton de pornografische media-aanslag van Kenneth Starr echt zal overleven is natuurlijk weer vers twee. Hij doet er in ieder geval alles aan. Terwijl heel de wereld keek naar de uitzending van Starrs snuff-video, stond Clinton in het gebouw van de Verenigde Naties in New York zij aan zij met Tony Blair de Derde Weg te bepleiten als mondiale politieke strategie tegen de wereldcrisis. De Derde Weg werd al diep in de jaren veertig en vijftig bepleit als geneesmiddel tegen de Koude Oorlog, met een mengeling van socialisme en vrije-marktdenken als hoofdbestanddeel. Toen koningin Juliana er in de jaren vijftig als een blok voor viel, was de wereld nog te klein en stuurde het Witte Huis hele kolonnes geheim agenten tegelijk naar Soestdijk om de vorstin de crypto-communistische mantel uit te vegen.
Nu is de Amerikaanse president zelf zo ver, en dat mag gerust een revolutie worden genoemd. Hij oogstte er een staande ovatie van de gehele VN mee.
Of het allemaal diep uit Clintons hart komt valt te betwijfelen. Oprechtheid behoort niet tot zijn grootste kwaliteiten. Zijn presidentschap wordt gekenmerkt door een bizarre schizofrenie tussen droom en daad. Clinton presenteert zich als een vriend van het volk, maar het was onder zijn presidentschap dat het Amerikaanse strafrecht op draconische wijze werd aangescherpt: wie voor de derde keer door de strafrechter wordt veroordeeld, gaat in principe voor de rest van zijn leven achter slot en grendel, dus ook in het geval van een failliete bijstandsmoeder (die Clinton eerder als een soort super-Ruding van haar uitkering beroofde) die ten derde male een diepvriespizza uit de supermarkt steelt ten behoeve van haar uitgehongerde kroost.
Als excuus kan Clinton zich altijd beroepen op de tegendraadse meerderheid van de Republikeinen in het Congres, maar in ieder geval is er niets dat erop wijst dat hij er nu al te veel mee zit. Putting the people first, heette het beginselprogramma dat hij indertijd samen met Al Gore opstelde. Nu is het toch vooral: Putting the president first.