De Drie Brexiteers beloven een nieuw wereldrijk

Londen – Een van de charmes in het Engelse straatbeeld zijn de antennes op de daken van de huizen. Ze dienen nergens meer toe, behalve als uitkijktorens voor de merels.

In het opgeruimde Nederland zijn ze al lang weggehaald, maar de Engelsen laten deze symbolen uit een voorbij tijdperk gewoon staan. Ze kunnen geen kwaad en weghalen is ook zo’n gedoe. De overlevenden uit de analoge tijd tonen ook iets anders aan: een afkeer van het radicaal breken met het verleden.

Dat is een constante in de Engelse geschiedenis. Goed, ze hebben in 1649 een monarch onthoofd, maar nooit de monarchie, zoals de Fransen dat later zouden doen. Het plan van Guy Fawkes om het parlement op te blazen liep ook al op niets uit, behalve op de jaarlijkse viering van zijn marteldood. ‘This is the way the world ends/ not with a bang but a whimper’, dichtte T.S. Eliot honderden jaren later over het buskruitcomplot.

Anders dan andere West-Europeanen zijn de Engelsen de afgelopen eeuwen niet twee keer hardhandig met hun neus op de feiten gedrukt. Eerst de napoleontische periode toen iedereen in Europa een neutraal, verlicht systeem van wetten (opgelegd) kreeg, en daarna de Tweede Wereldoorlog die leidde tot een wederopbouw en de overtuiging dat moderniseringen iets goeds zijn. De Engelsen gingen daarentegen op oude voet verder, behalve dat het Wereldrijk implodeerde. Niet met bloedvergieten, maar geruisloos.

Het Wereldrijk verdween, maar de mentaliteit achter dat Wereldrijk niet. De Brexiteers willen de banden aanhalen met het Gemenebest, het Wereldrijk in spookgedaante. Met hun buccaneering spirit, de Engelse versie van de voc-mentaliteit, willen ze de oceanen op, niet de Noordzee en het Kanaal. Rule Britannia is meer dan een meezinger tijdens de Last Night of the Proms. Wie voor een Brexit is, ziet zichzelf als een optimist, een avonturier en een romanticus. Dat een churchilliaan als Boris de rebellenleider is, mag niet verbazen.

De Brexit-campagne is een rondreizend openluchtmuseum. Boris Johnson met zijn wodehousiaanse brille, Nigel Farage met zijn tweedpakken en Michael Gove, de minister die het traditionele onderwijs heeft doen terugkeren. Terwijl de avond over het continent valt, zo luidt de blijde boodschap van De Drie Brexiteers, is het eigen rijke verleden een blauwdruk voor een nieuwe gouden eeuw. Zeker bij de oudere generatie komt deze _‘back to the future’-_filosofie tegemoet aan onze neoromantische tijdgeest.