De duitse invasie

De Duitse mediagigant Bertelsmann, de verrassende nieuwkomer in de mediapolitiek van Nederland, is met een jaarlijkse omzet van meer dan twintig miljard gulden het grootste mediaconcern van Europa. Op mondiaal niveau moet hij slechts Capital Cities/ABC & Disney en Time Warner naast zich dulden. Behalve de grote belangen in Duitsland, Groot-Brittanie, Frankrijk en sinds kort Nederland, staat het vizier gericht op Azie en Zuid-Amerika. Het Duitse media-imperium Bertelsmann is in vijf generaties tijd grotendeels door een familie opgebouwd. De familie Mohn heeft sinds 1981 het roer even overgegeven aan directeur Wossner, maar heeft nog steeds een stevige greep op het bedrijf.

Alsof de macht van Bertelsmann over de Europese televisiemarkt nog niet groot genoeg zou zijn, is het concern onlangs een alliantie aangegaan die tot doel heeft heel Europa van een soort pay-tv te voorzien; het bundelde de krachten met Rupert Murdochs BSkyB, dat de betaaltelevisie in Engeland controleert en met het Franse mediaconcern Havas, dat met Canal+ de Franse markt domineert. Dit jaar nog wil de alliantie de Duitse tv-markt overrompelen met een aanbod van vijftien betaalzenders. De grootste slag is al gewonnen. De enige concurrent van betekenis, Leo Kirch - onder meer via Nethold gelieerd aan Filmnet - werd gedwongen de samenwerking aan te gaan met Bertelsmann en Canal+. De order voor de levering van de techniek ging daarbij naar Bertelsmann.
Het vermoeden rijst dat Philips door deze recente Duitse landing op Nederlandse bodem de boot in Nederland heeft gemist en dat onze lampenfabrikant besloot stevig in te kopen in kabelmaatschappijen en nieuwe zenders, zoals bijvoorbeeld het sportkanaal, om te redden wat er te redden viel. De Duitse invasie werd ingezet door het familiebedrijf Bertelsmann, dat 1,6 miljard gulden in CLT pompte, een van de grootste aandeelhouders van de Holland Media Groep. Daarmee vielen de zenders RTL4, RTL5 en Veronica in handen van Bertelsmann. Op deze manier weet het bedrijf zich onder andere verzekerd van de afname van haar technische produkten, met als belangrijkste produkt de decoders. Een andere op de Nederlandse markt actieve commerciele zender is SBS6. Samen met een Zweedse investeerder is deze zender in handen van Walt Disney.
Zo lijkt de strijd om de wereldheerschappij ook in Holland uitgevochten te worden. Het gerucht over een eventuele overname van RTL5 door SBS wijst bijvoorbeeld in die richting. De vraag rijst wie gaat bepalen wat de kijker te zien krijgt. Worden het de kabelmaatschappijen die gaan controleren hoe het door hen aangeboden kabelpakket eruit zal zien? Of ligt de macht bij de programma-aanbieders en verdelen Amerikaanse mediagiganten als Walt Disney en Time Warner binnenkort het aanbod aan de Hollandse consument. Een ingewijde in de Gooise politiek: ‘De Amerikanen zien de bui al hangen in Europa. Een bedrijf als Warner heeft negentig procent van de distributie van films in Europa in handen, en dat wekt weerstanden op. Vanuit Europa wordt er steeds meer gedreigd met maatregelen ter doorbreking van de Amerikaanse monopoliepositie. Vandaar dat de Amerikanen nu samenwerkingsverbanden aangaan met Europese bedrijven als SBS6. Dan houden ze indirect toch grip op de markt. Ondertussen doet Brussel er alles aan om de Europese media-industrie binnen de EU een zo stevig mogelijke positie te geven.’