De ene dreiging is de andere …

OP DE NEDERLANDSE VOORPAGINA’S mag dan een pijnlijke foto prijken van dé terrorist van dit moment, grijnzend meewerkend aan een politiereconstructie van zijn 69-voudige moord op het eilandje Utøya, Amerikaanse media richten de aandacht liever op een oude bekende: al-Qaeda, terug van nooit weg geweest.

Medium groene comm. dreiging

Heel even dachten de Amerikanen dat de klus geklaard was. Meteen na de liquidatie van Osama bin Laden, begin mei, klonken zelfverzekerde geluiden uit de hoogste regionen van Amerika’s counterterrorisme-gemeenschap. ‘We zijn dicht bij de strategische vernietiging van al-Qaeda’, beweerde minister van Defensie Leon Panetta, die als zojuist afgezwaaid CIA-directeur toch moest weten waarover hij het had. Er zou nog maar een handjevol al-Qaeda-leiders in leven zijn, continu op de vlucht voor robotvliegtuigjes boven het Afghaans-Pakistaanse grensgebied, waar het leiderschap van al-Qaeda na 9/11 was neergestreken. Waarschuwingen dat het te vroeg was om opnieuw, zoals Bush deed na de Iraakse veldtocht van 2003, ‘missie volbracht’ te roepen, werden weggewuifd. Zo stelde nog maar drie weken geleden de Washington Post in een groot artikel vol anonieme overheidsgelieerde terrorisme-experts dat ‘een relatief klein aantal extra klappen’ al-Qaeda zou kunnen wegvagen.
De onlangs vermoorde Pakistaanse journalist Syed Saleem Shahsad was de eerste die het feestje verstoorde. Hij beschreef al eind mei hoe de al-Qaeda-ideologie in tien jaar tijd diep geworteld raakte in het Afghaans-Pakistaanse grensgebied. Miljoenen streven nu na wat eerder slechts een klein groepje fanaten rond Bin Laden, dat inderdaad vrijwel geheel is uitgemoord door de vliegende robots, ten doel stond: de VS verjagen om vervolgens de lokale regeringen aan te pakken en orthodox-islamitische kalifaten te vestigen.
Vervolgens waarschuwde vorige week de VN-Veiligheidsraad dat al-Qaeda gebruik dreigde te maken van het machtsvacuüm in Jemen. En opnieuw (net als in maart) zijn er geruchten dat al-Qaeda invloed verwerft onder de Libische opstandelingen, die nu gedesillusioneerd zijn door de al maanden durende Navo-bombardementen. Tegelijk stijgt het aantal aanslagen in Irak weer - vermoedelijk een teken dat de lokale afdeling van al-Qaeda, ooit geleid door de (inmiddels geliquideerde) Jordaanse terrorist Al-Zarqawi, terug is.
Al-Qaeda’s dodelijke ideologie blijkt dus springlevend en wordt gretig toegepast door een nieuwe generatie terroristen. Amerikaanse overheidsfunctionarissen krabbelen nu terug. We hebben nooit beweerd dat de Jemenitische afdeling van al-Qaeda ongevaarlijk was, zeggen ze nu (anoniem) in de New York Times. Want, laatste nieuws: al-Qaeda in Jemen werkt aan de productie van ricine, een zeer sterk gif, goed te gebruiken bij aanslagen in afgesloten ruimtes: metrostations, winkelcentra, vluchthavens, kinderdagverblijven. Een gegarandeerd effectief terreurmiddel, met binnenkort een al-Qaeda-recept op internet - uitermate geschikt voor aanslagen door lone wolfs: eenlingen die geïnspireerd raken door een haatdragend gedachtegoed en tot actie overgaan. En daarmee zijn we terug bij Breivik.