De Engelse nalatenschap van Rupert Murdoch

Londen - Rupert Murdoch is na het afluisterschandaal van News of the World met pek en veren uit Londen gezet. Politici veroordeelden hem in een parlementair showproces, journalisten van rivaliserende kranten gloeiden van plezier en een zichzelf ‘komiek’ noemende prutser viel de tachtigjarige krantenbaron tijdens diens verhoor aan met een bord scheerschuim. En dat terwijl de Engelsen veel aan Murdoch te danken hebben. Zonder hem had The Times bijvoorbeeld al lang niet meer bestaan.
De tot Amerikaan genaturaliseerde Australiër heeft altijd een haat-liefde-verhouding met Engeland gehad, met name met het establishment. Deze zoon van de jong overleden persbaron Keith Murdoch is een republikein en heeft weinig op met het Britse imperialisme. Dat laatste heeft te maken met de slechte manier waarop Australische 'Diggers’ tijdens de Eerste Wereldoorlog waren behandeld door Engelse officieren. Op Oxford had de student Rupert een poster van Lenin in zijn kamer hangen. Zijn afkeer groeide na het eerste televisie-interview op de Engelse televisie waarbij een jonge David Frost Murdoch op een sarcastische en belerende wijze bejegende. Vanaf dat moment zinde Murdoch op wraak, niet alleen op Frost maar ook op de Engelse elite.
Eerst moest er winst worden gemaakt. Eind jaren zestig redde hij The Sun van de ondergang en maakte er het meest gelezen tabloid van. Tevens boekte hij succes met de overname van News of the World. Begin jaren tachtig nam hij wraak op het establishment door zijn spreekbuis te kopen, The Times. In één adem kocht bij The Sunday Times. Deze coup stuitte op verzet. De historicus Hugh Trevor-Roper, indertijd een van de directeuren van The Times, was bang dat Murdoch de bevolking zou 'debiliseren en Amerikaniseren’ en haar instituties 'vernietigen, te laten verrotten middels een dagelijkse dosis bijtend zuur’. De vakbonden, die The Times bijna hadden kapotgemaakt, vreesden Murdoch. En terecht. Hij brak hun macht, iets waar ook andere kranten dankbaar van zouden profiteren.
Wat de schandaalkranten betreft was Trevor-Ropers vrees niet geheel ongegrond, maar The Times is nog steeds een van de beste Engelse kranten. Hoewel de oplage onder Murdoch is verdubbeld, verliest hij er jaarlijks miljoenen mee, maar hij beschouwt het als een prestigieuze hobby. Zijn News Corporation bestaat uit televisie- en filmmaatschappijen, maar in wezen is hij een ouderwetse krantenmagnaat wiens hart ligt bij gedrukt papier, vooral bij zijn Engelse portefeuille. Door de afluisterpraktijken is één krant daaruit, News of the World, gesneuveld. Zijn andere kranten lijden onder een anti-Murdoch-stemming. Volgens Murdoch-biograaf Michael Wolff is er één creatieve manier waarop Murdoch zijn Engelse nalatenschap kan veiligstellen: de winstgevende Sun verkopen en met de opbrengst The Times en The Sunday Times in een stichting onderbrengen.