De Engelsen twijfelen aan hun volkslied

Londen – Voor het eerst gaan de Engelsen samen met de Welsh (en de Noord-Ieren) naar het Europees kampioenschap voetbal. Het brengt een uniek probleem aan de oppervlakte: is God Save the Queen nog wel gepast als volkslied voor de Engelsen?

Op 16 juni zal in het stadion van Lens voor de ‘derby’ tussen Engeland en Wales het meest emotionele volkslied aller landen te horen zijn: het Land of My Fathers, klinkend uit de kelen van duizenden Welshmen. Voor de Engelsen klinkt traditiegetrouw het God Save the Queen, dat evenwel ook betrekking heeft op ‘de Welsh’. Het is immers een Brits volkslied, over een rijk met de Engelsen, Ieren, Schotten en Welsh.

Dat rijk is echter uiteen aan het vallen. De Ieren hebben al afscheid genomen, terwijl onafhankelijkheid voor Schotland een kwestie van tijd lijkt te zijn en het Welshe zelfbewustzijn steeds groter wordt. Hierdoor gaan de Engelsen zichzelf steeds meer als Engelsen zien, in plaats van als Britten. De Union Flags in de voetbalstadions hebben plaatsgemaakt voor de vlag met het rode kruis van Sint Joris.

Het bracht het sociaal-democratische Lagerhuislid Toby Perkins ertoe het parlement voor te stellen de Engelsen hun eigen volkslied te geven. Dat is nu al het geval bij rugby waar het Swing Low, Sweet Chariot klinkt en bij het cricket waar het opzwepende Jerusalem te horen is, een hymne over het ‘green and pleasant’ land waarover een jonge Jezus ooit zou hebben gewandeld. Dat laatste lied was ook de voornaamste kandidaat voor bij het voetbal.

Conservatieve parlementsleden uitten hun twijfels over Jerusalem, dat immers ook klinkt bij congressen van Labour. Een andere sterke kandidaat was Land of Hope and Glory, maar de passage over het uitdijende wereldrijk zou niet meer van deze tijd zijn. Bij I Vow to Thee, My Country leefde de vraag of de tekst niet te veeleisend is voor Rooney en collega’s. Het lied The English is met passages als ‘de Welshman is oneerlijk, hij speelt vals waar mogelijk’ niet onomstreden.

Uiteindelijk kozen de parlementariërs voor de status quo, fraai doch simpel verwoord door de koningsgezinde Jacob Rees-Mogg: ‘Welk groter plezier kan er voor een welgeboren Engelsman of -vrouw zijn om naar ons nationale volkslied te luisteren?’

Om het rijk van de aanbeden koningin Elizabeth bijeen te houden zou het allicht beter zijn om één team namens het Verenigd Koninkrijk af te vaardigen. Maar die gedachte kwam niet ter sprake.