PERSBERICHT

De Excessennota moet opnieuw

De Excessennota is onvolledig en haastig geschreven, zo blijkt uit onderzoek van De Groene Amsterdammer. In de nota uit 1969 worden Nederlandse oorlogsmisdaden opgesomd uit de periode 1945 – 1949, toen Nederland vergeefs trachtte met militair ingrijpen de Indonesische onafhankelijkheid te bedwingen.

Half november meldde het ministerie van Buitenlandse Zaken onverkort aan de Excessennota vast te houden, inclusief de aantoonbaar onjuiste informatie over het bloedbad in Rawagede. In de Tweede Kamer tekent zich steun af voor een nieuw onderzoek, onder meer bij regeringspartijen ChristenUnie en PvdA.

Prof. dr. Cees Fasseur, oud-hoogleraar in de geschiedenis van Zuid-Oost Azië te Leiden en auteur van het recente Juliana & Bernhard. Het verhaal van een huwelijk, 1936-1956, was destijds auteur van de nota. ‘Als je echt wilt weten hoe het zat met de Nederlandse oorlogsmisdaden, dan moet je het onderzoek opnieuw doen. Langduriger, met veel meer historici en onder een veel betere begeleiding’, meent hij.

Fasseur maakte destijds deel uit van een ambtelijke commissie die met het onderzoek naar Nederlandse oorlogsmisdaden was belast. Als enige historicus kwam vrijwel al het werk op hem neer. ‘Er waren geen duidelijke criteria waaraan een oorlogsmisdaad moest voldoen. Uiteindelijk bepaalde ik zelf wat in de nota werd opgenomen. Het was een tamelijk geïmproviseerde werkwijze. De haast was zo groot, dat ik in de drukproeven nog gevallen heb moeten toevoegen.’

Volgens Fasseur is de nota verre van volledig. ‘Er is nog veel meer. In de patrouillerapporten die ik zag stonden bijvoorbeeld meldingen van boertjes die men neerschoot omdat ze werden aangezien voor strijders.’

De Excessennota bevat foutieve informatie over de massamoord in Rawagede. In dat West-Javaanse dorp stuitten Nederlandse militairen op een grote groep ongewapende mannen. Volgens de Excessennota werden ‘ongeveer 20’ van hen geëxecuteerd. Uit een document waaruit De Groene Amsterdammer op 10 oktober citeerde blijkt dat het om ongeveer 100 tot 120 executies gaat. Het document bevond zich in een map met archiefmateriaal dat ten behoeve van het excessenonderzoek was bijeengebracht. Cees Fasseur: ‘Misschien heb ik mij vergist bij het overschrijven. We moesten erg snel werken.’

De zaak Rawagede is actueel nu negen nabestaanden en een overlevende erkenning van hun leed en compensatie vragen van de Nederlandse staat.

Zie voor het volledige artikel de website van De Groene Amsterdammer