De Gaulle of niets

Parijs - Wie denkt Dominique de Villepin eigenlijk wel dat hij is? Die vraag rees bij aanvang van de persconferentie die de oud-premier afgelopen week hield. ‘Ik heb de boodschap van de Fransen begrepen’, verklaarde hij in commentaar op de voor de regeringspartij desastreus verlopen regioverkiezingen. Dat was de taal van een president, niet van de werkloze politicus die De Villepin sinds 2007 is.
Wie De Villepin denkt dat hij is bleek gaandeweg: hij kondigde aan op 19 juni een nieuwe politieke partij op te zullen richten. Die datum is niet willekeurig: het is een dag na de zeventigste verjaardag van het beroemde 'appèl’ van Charles de Gaulle. Vanuit Londen riep de Generaal op om zich niet neer te leggen bij de wapenstilstand die maarschalk Pétain een dag eerder met de Duitsers was overeengekomen. Hij riep op in 'verzet’ te gaan en op 19 juni 1940 verscheen zijn rede in Franse kranten.
Met zijn vierdelige biografie over Napoleon verried De Villepin al een hang naar Grands Hommes. Hij is nu dus officieel in verzet tegen het sarkozysme, maar in werkelijkheid voert De Villepin al sinds zijn vrijspraak in de Clearstream-zaak (waarin hij terechtstond voor een lastercampagne tegen Sarkozy) een guerrilla tegen zijn oude rivaal. Zo dook hij op in de banlieue, een plek waar Sarkozy zich al jaren niet meer waagt. Ook verscheen hij op de Salon d'Agriculture, een plaats waar geen Franse politicus verstek laat gaan, maar die voor de president gevoelig ligt sinds hij hier een passant voor 'stakker’ ('pauv’ con’) uitmaakte.
De Villepin blaakt van de energie, lacht, maakt praatjes, schudt links en rechts handen en noemt zich een 'sociaal-gaullist’ en een 'verdediger van de republikeinse waarden’. Commentatoren geven niet veel voor zijn kansen bij de verkiezingen van 2012. Oud-politici als Edouard Balladur verwijten hem gebrek aan 'gezond verstand’ en in de entourage van Sarkozy spreekt men over 'de waanzinnige’. 'Ik heb de mankementen van alle gepassioneerde mensen’, gaf de lyrische De Villepin zelf ooit toe. 'Ik ben excessief, in alles.’
In peilingen doet De Villepin het ondertussen niet onaardig en dat Sarkozy de dreiging serieus neemt, bleek toen een vertrouweling van De Villepin afgelopen week een ministerspost kreeg. Daarmee zijn de overgebleven villepinistes in het parlement op de vingers van een hand te tellen. 'Vooralsnog heeft de man van 19 juni nog geen leger en héél weinig luitenanten’, schreef dagblad La Voix du Nord als reactie op de persconferentie in Parijs. Dominique de Villepin zal daar eerder kracht uit putten. Immers: was De Gaulle destijds niet precies zo begonnen?