Televisie - Team Gaza

De Gazaanse eredivisie

We zien luchtopnamen van een stad en horen: ‘Twee miljoen mensen op een strook land; om het jaar oorlog; afhankelijk van vluchtelingenhulp; omringd door muren; grootste gevangenis ter wereld’. Zo opent Team Gaza, documentaire over voetbalclub ‘Beach Camp’.

Medium tv

Die speelt in de Gazaanse eredivisie, heeft een roemrucht verleden, maar vecht tegen degradatie, wat zorg en onvrede onder aanhang en bestuur oplevert. Universeel dus, maar er is ook couleur locale. De term ‘eer’ valt vaker dan hier. Na een doelpunt wordt ‘Allahu Akbar’ gescandeerd. En in crisisoverleg snauwt ene Mohammed: ‘Jij had nooit coach mogen worden.’ Waarop hij vanwege gebrek aan respect verwijderd wordt. De coach: ‘Ik laat me niet afblaffen door een analfabeet.’ Kort daarop wordt hij zelf ontslagen, wat weer heel herkenbaar is.

Maar voetbal is veel meer decor dan thema. We volgen vier spelers buiten het veld. We leren hun familie kennen en de zware omstandigheden waaronder de meeste Gazanen leven. De armoe, het wachten op de maandelijks uitgedeelde hulpgoederen, de vaak ellendige behuizing, de droom van een leven elders. Twee van hen kijken naar de zwaar bewaakte Egyptische grens, zo dichtbij. De een vraagt zich af of ze daar altijd elektriciteit hebben (die in Gaza vaak uitvalt). Ja, zegt de ander, en vrijheid. Kun je vanuit Egypte ook verder? vraagt de een. Een rijkere voetballer lijkt met vader en broer naar Zweden te kunnen komen. Papieren hebben ze. Maar na eindeloos wachten en chaos sluit Egypte de grens voor hun bus.

Natuurlijk is er niet alleen kommer. Naast voetbal is er familie- en andere liefde. Imad, kappersbediende, gaat trouwen. Een klant vraagt of het gearrangeerd is. Nee, liefde. Een jaar lang had hij het zijn ouders niet durven vertellen, uit angst dat hij haar nooit meer mocht zien. We zijn getuige van het mannenfeest vooraf en van de bruiloft. Daarna is het behelpen, maar inwonen vindt zij niet erg, als hij er maar is; er komt een baby en hij weet een eigen zaakje te openen.

Ahmed heet ‘de strijder’: hij oefent nachtelijke aanvallen met wapens. Hem leren we kennen als hij zijn piepkleine zoontje wijst waar ‘de joden’ wonen en hem aanspoort later bij de milities te gaan en op hen te schieten. Spiegelbeeld van de houding onder joodse kolonisten in Hebron, blijkens de indrukwekkende documentaire daarover van Esther Hertog.

Innemendste van de voetballers is Usama, bijgenaamd de sjeik. Hij gaat voor in gebed voor wedstrijden. Het huis van zijn familie is weggebombardeerd in de laatste oorlog. Ze hebben recht op herbouw met Saoedisch, Koeweits of Duits geld. Maar ambtenaren sturen hem van het kastje naar de muur. Hij berust beleefd. Hij is Sub-Saharaans zwart. Ik vraag me af of dat een rol speelt, of is dat te Hollands gedacht?

Nergens valt de naam Hamas. Het is geen politieke film. Of is tonen hoe mensen leven soms misschien al politiek?

Laurens Samsom, Frederick Mansell, Team Gaza, Vara 2Doc, 5 september, NPO2, 20.30 uur


Beeld: Team Gaza, regie Laurens Samsom, Frederic Mansell (Dimdocs / BNN-VARA)