De gekte van meciar

Toen de eerste en al weer enige tijd voormalige minister van Buitenlandse Zaken van de vijftien maanden oude republiek Slowakije, Milan Knazko, enige tijd geleden over premier Meciar zei: ‘Die man is krankzinning’ kon nog je denken: Kom, kom. Hoewel, de schets die de oud-acteur gaf van het gedrag van zijn vroegere partijkameraad van de Beweging voor een Democratisch Slowakije (HZDS), was voor velen herkenbaar: ‘Hij creeert zich een vijand, gebruikt die om vrees te wekken voor een politieke crisis, maatschappelijke chaos en nationale bedreiging en werpt zich dan op als de redder des vaderlands. Zo slaagt hij erin om aan de macht te blijven.’

Vorige week is Meciar, die zijn partij in juni 1992 naar een grote electorale overwinning voerde en vervolgens zijn land losweekte uit een federatie met de thans Tsjechische Republiek, dan toch gevallen. Nadat zijn snel in tal groeiende politieke tegenstanders hem maandenlang het politieke leven hadden zuur gemaakt met schijnbewegingen, opende een andere voormalige intimus en mede-oprichter van zijn HZDS, president Michal Kovac, de frontale aanval tijdens een toespraak tot het parlement in Bratislava. De president hekelde ‘de ethiek en de stijl van de heer Meciar’ en diens 'onvermogen tot communicatie en samenwerking’: 'De heer Meciar wil geen adviseurs, meedenkers of opponenten, hij wil alleen maar uitvoerders van zijn plannen.’ De president vroeg het 150 leden tellende parlement de premier af te zetten.
Meciar gooide de handdoek in de parlementaire ring, maar niet nadat hij had aangekondigd te zullen terugkomen. Hij kondigde aan onder de burgers handtekeningen te zullen verzamelen om een referendum te laten uitschrijven waarin gevraagd zal worden om vervroegde verkiezingen en om het afzetten van de president. Het ergste moet worden gevreesd voor Slowakije. Onder Meciar zijn het land en zijn ruim vijf miljoen inwoners rap achteruit gegaan. De toch al met gemengde gevoelens ervaren ontkoppeling van Tsjechie heeft Slowakije voornamelijk kommer gebracht. De werkloosheid is al gestegen tot achttien procent, de geldontwaarding is gestaag, de sanering van de sterk verouderde industrie stagneert, evenals de privatisering, terwijl de buitenlandse investeerders wegblijven vanwege de politieke chaos die mede door Meciar is geschapen.
Maar Meciar mag dan de meest bespotte man van Bratislava zijn, hij blijft bij de bevolking, waarvan bijna de helft via opiniepeilingen heeft laten weten geen enkel vertrouwen te hebben in welke politicus ook, toch de populairste. 'Waarschijnlijk is hij manisch-depressief’, zei Milan Ftacnik van de oppositie, 'maar hij is sluw. Niemand speelt het politieke spel beter dan hij.’ Ook president Kovac gaf in zijn toespraak toe dat Meciar 'vastberaden en intelligent is en beschikt over een grote retorische begaafdheid’. En Meciar zelf heeft in een uitgelekte rede voor medestanders in december al laten weten dat hij bij eventuele vervroegde verkiezingen al zijn tegenstanders zal 'platwalsen’. 'Als we het nu nog rustig aandoen is dat omwille van ons imago in het buitenland. Maar als het erop aankomt Gods wil zal geschieden.’