De Groene Live #26: Strijd om de ziel van Amerika. Kijk woensdag om 20.30 naar de live-uitzending. Meer informatie

De gemediatiseerde werkelijkheid, Woody Allen-klassiekers in EYE en meer tips van onze critici

Onze critici verzorgen wekelijks een selectie uit het kunstaanbod. Deze week o.a.: Woody en zijn inspirators in EYE, de spanning tussen werkelijkheid en beeldvorming in Medialogica en de niet ontziende eerlijkheid van Utrechtse rapper Steen.

Medium filmtip2

FILM Gawie Keyser

Woody Allen Veel Woody Allen dezer dagen in EYE: in de komende dagen draaien bijvoorbeeld de jaren-zeventigklassiekers Stardust Memories, Annie Hall en Manhattan en het heerlijke The Purple Rose of Cairo uit 1985. In het programma, getiteld De komedies van Woody Allen, hebben de programmeurs van het Amsterdamse Filmmuseum tevens beroemde, door Allen geadoreerde films opgenomen die samen met eigen werk van hem worden vertoond. Zo draait er volgende week Otto e mezzo (1963) van Federico Fellini samen met Stardust Memories en later in augustus Duck Soup (1933) van The Marx Brothers samen met Hannah and Her Sisters (1986) en M (1931) van Fritz Lang samen met Shadows and Fog (1991).

Eerder deze week was ik bij een vertoning van The Seventh Seal (1957) van Ingmar Bergman gevolgd door Love and Death (1975). Het was een ontnuchterende ervaring, ook vanwege een inleiding door een filmwetenschapper die zo ver beneden de maat was dat ik mij afvroeg of ze ooit een film van Bergman had gezien. Maar dat terzijde. Het evenement was zo bijzonder omdat beide werken op film werden vertoond. Tijdens de eerste minuten van The Seventh Seal realiseerde ik me dat ik deze film nog nooit in een bioscoop had gezien, evenmin als Love and Death. De scherpte en diepte van het beeld, ook al gaat het bij de Allen-film om een niet zo beste print, de contrastvlakken en vooral de grootte van de projectie zijn nog altijd overdonderend mooi. Zo’n avond brengt naar voren wat ‘film’ in wezen is: ondanks alle ontwikkelingen op het gebied van digitaal film maken en projecteren is deze kunstvorm toch vooral iets wat je kunt aanraken. Het is 35mm-film, echte film, en dat maakt het feit dat EYE al deze Woody Allens plus het nevenprogramma op deze manier vertoont des te meer bijzonder.

De komedies van Woody Allen, tot 9 september in EYE. Lees meer over Woody Allen in het stuk De magie van vrij denken deze week in De Groene Amsterdammer.

Ant-Man

In première in de multiplex-bioscopen: Ant-Man van Peyton Reed, over een superheld van Marvel gecreëerd in de jaren zestig door Stan Lee en Jack ‘King’ Kirby. Dat is meer dan genoeg reden om naar deze film te gaan. Ant-Man deed mij altijd veel denken aan Scott Carey, de hoofdpersoon die in Richard Mathesons prachtige avonturenroman The Shrinking Man (1956) op een dag langzaam maar zeker begint te krimpen. En dan de horror daarvan, vervat in teksten zoals: ‘ __I_ ’ m getting smaller, Lou, every day. ’_ Of Ant-Man, in het dagelijkse leven wetenschapper Hank Pym, in de nieuwe film dezelfde existentiële crisis als Scott Carey zal ondergaan, moet nog blijken. Dat was in ieder geval zijn lot in de comics van Lee en Kirby, getuige zijn noodkreet op een cover van Tales to Astonish _: ‘__ Save me, somebody save me!! Don t let them drag me there! Not – GASP – into the Ant Hill!!_

Te zien vanaf 23 juli

TELEVISIE – Walter van der Kooi

Medialogica
Argos-TV Medialogica van Human en VPRO gaat over spanning tussen de werkelijkheid, voorzover te kennen, en het beeld van die werkelijkheid zoals dat via media tot ons komt. Hoe kritisch we ook denken te zijn, onttrekken aan misvorming door de brengers van nieuws lukt nooit. Interessante thematiek in een goede reeks die in eerdere seizoenen al verhelderende afleveringen bracht. Dit seizoen wordt gestart met de aflevering De gewenste resultaten over gevoelige materie. Onderzoeksbureau Motivaction deed op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken onderzoek naar de opvattingen van Turks-Nederlandse jongeren inzake fundamentalisme waaruit overweldigende steun voor IS en Syriëgangers zou blijken. Het bureau zelf adviseerde vervolgonderzoek (zou ik ook doen als ik bureau was) maar minister Asscher reageerde meteen in een aan Nu.nl aangeboden interview (‘zorgwekkend’), waarna de golven van verontwaardiging steeds hoger sloegen. Die van een deel van de algemene publieke opinie (‘zie je wel, die Turken, die moslims’); die van de Turks-Nederlandse gemeenschap (‘kan niet waar zijn, ze moeten ons weer hebben’). Die laatste sloegen zelfs over naar de hoogste regionen van de Turkse staat: ‘Nederlandse overheid racistisch’ (wat, los van de eventuele juistheid, gezien Armeniërs, Koerden en andere minderheden gerust een gotspe genoemd mag worden).

In de aflevering worden vragen gesteld over de betrouwbaarheid van het onderzoek (volgens deskundigen is dat methodisch zwak en zijn de vragen onhelder) en naar het waarom van Asschers snelle reactie. Curieus dat bijna tegelijkertijd drie rapporten verschenen over de Turks-Nederlandse gemeenschap, waarvan twee wetenschappelijke met beduidend genuanceerder uitkomst, die geheel ondergesneeuwd raakten door de ophef over het Motivaction-rapport. Zo snel en open als Asscher was met zijn eerste reactie, zo gesloten is hij over de bedenkingen tegen het onderzoek en zijn motieven juist dat in de publiciteit te gooien. De enige uitspraak die Medialogica hem ontlokt is dat hij niet meewerkt aan een reconstructie van het verleden omdat hij druk bezig is met de toekomst. Tja. Overigens komen er nogal wat getuigen aan het woord die mijns inziens allemaal zo hun eigen agenda hebben (zoals de voormalige PvdA-Kamerleden Kuzu en Öztürk) want etniciteit, religie en integratie, het blijft een mijnenveld.

Op dinsdag 4 augustus gaat Medialogica over de zelfmoord van Vlaams politicus Steve Stevaert. Op 11 augustus over wat er achter de schermen gebeurde tijdens de gijzeling van het NOS Journaal door Tarik Z. En op 18 augustus over de manier waarop media omgaan met pedofielen die na een straf terugkeren in de maatschappij. De casus is die van Benno L. Steeds op NPO 2, 21.15 uur.

Frederick Mansell, Judith Konijn, De gewenste resultaten, Argos-TV Medialogica_, Human/VPRO, dinsdag 28 juli. NPO 2, 21.15 uur._

Medium tvtip

Cucumber
Dertigers Henry en Lance gaan uit elkaar na een rampzalige date-night. Hoe vergaat het beide mannen bij hun stappen in een nieuw leven? Hoe reageren familie en vriendenkring op hun scheiding en de nieuwe situatie? Zoiets is standaardgegeven voor een dramaserie, maar de homovariant is nieuw. Cucumber heet de in Manchester spelende vierdelige serie van Russell T. Davies die de VPRO op achtereenvolgende avonden uitzendt en die ik nog niet kon zien. Vanaf de eerste aflevering is op internet veertien dagen lang ook Banana te zien, acht losse verhalen over personages uit Cucumber en 50 shades of gay.

Cucumber, NPO 3, maandag 27 t/m donderdag 30 juli, 21.oo uur. Banana, op NPO3.nl en op vpro.nl.

POPMUZIEK – Leon Verdonschot

Steen Een van de meest rauwe rafelranden van de Nederlands hiphop-scene heet Steen. De rapper uit Utrecht belichaamt de white trash onder de Nederhoppers. Bij Steen niet de woordspelingen van De Jeugd van Tegenwoordig of de liefde van Typhoon, maar de zelf bezongen zelfkant: de omgangsregeling met zijn dochtertje, de drank en drugs, de onrust in zijn hoofd, lijf en leven. De clip van nieuwe single Alles goed is in al zijn directheid een emotionele mokerslag: Steen bezingt zoals vaker zijn leven, inclusief een bezoek aan het ziekenhuis na de zoveelste ruzie met zijn ex, en zijn werk als ‘slaafmongooltje’ in een callcenter omdat zijn muziek nog niet voldoende oplevert. Hij noemt de hersenbloeding van zijn vader, het daaropvolgende coma. Wanneer het nummer is afgelopen, gaat de clip verder: met de toespraak van Steen op de begrafenis van zijn vader. Bij menige andere artiest had dat de bijsmaak van emotioneel exhibitionisme kunnen geven, bij Steen past het bij de niet ontziende eerlijkheid van zijn oeuvre.

Fink Het aantal popartiesten dat na legendarische shows eind jaren zestig en begin jaren zeventig (Pink Floyd, Led Zeppelin, The Who) in het Koninklijk Concertgebouw heeft gespeeld, is nog steeds niet zo groot. De laatste jaren neemt het aantal popconcerten er weer iets toe. Ryan Adam gaf er een paar jaar geleden een legendarisch solo-optreden, en singer-songwriter Fink speelde er in 2012 met het Concertgebouworkest. Mooi was het, zij het soms een bombastisch. Eind dit jaar komt hij terug. Dezelfde zaal, maar nu zonder orkest. Zo klonk het mét:

De voorverkoop begon afgelopen week. Gezien Finks enorms populariteit in Nederland en met name Amsterdam, zal het snel uitverkopen. Twee dagen eerder speelt hij in een andere mooie zaal: de Vereeniging in Nijmegen.

Concertgebouw, 22 oktober, 20 uur.


Beeld: (1) Woody Allen en Muriel Hemingway in Manhattan; (2) ‪Cyril Nri als Lance en James Murray als Daniel in Cucumber‬.