De getergde leeuw van Italië

Rome – Na een stilte van bijna een jaar is Silvio Berlusconi ineens weer ouderwets druk. Dat is niet zijn keuze, maar een getergde leeuw moet zich verdedigen. Sinds zijn vrijwillige terugtreding als premier op 12 november 2011 was hij het braafste jongetje van de klas geweest. Een jaar lang had hij z’n mond gehouden, behalve dat hij af en toe aangaf dat de technocratische regering van Mario Monti op zijn steun kon rekenen. Zo wijs en rustig was Berlusconi geworden dat hij verleden week zelfs zijn definitieve afscheid van het politieke erepodium aankondigde. Buitenlandse experts beschouwden dat als een lachwekkende vanzelfsprekendheid. Toch was het dat niet. Ondanks zijn 76 jaar en zijn Ruby-reputatie werd en wordt de B-factor in de Italiaanse politiek nog altijd gevreesd.

Het leek zo mooi dat hij zich uit eigen beweging terugtrok. De dag na deze in binnen- en buitenland bejubelde mededeling besloot een rechtbank in Milaan om Silvio B. – nog altijd de meest aangeklaagde man van Italië – voor het eerst van zijn leven nu eens echt te veroordelen. Het ging om belastingontduiking, tien miljoen euro boete aan de Italiaanse fiscus, vier jaar cel, vijf jaar schorsing van publieke ambten. Je zou kunnen spreken van een ongelukkige timing. Want een kwade Berlusconi kan toch heel lastig worden voor een op politieke eieren balancerende Mario Monti. En kwaad is hij.

Berlusconi’s laatste politieke lokaas – onmiddellijke intrekking van de parlementaire meerderheid voor de regering-Monti – heeft hij al meteen ingezet. Daar kun je meewarig om lachen zoals Monti nu probeert te doen, maar een feit blijft dat de regels van het democratische spel Berlusconi deze mogelijkheid bieden. Hij heeft nog één keer de kans om zich te laten gelden in de politiek. De uitslag van de regionale verkiezingen op Sicilië van afgelopen weekend zijn een voorbode van de politieke aardbeving die Italië bij de komende landelijke verkiezingen in april 2013 waarschijnlijk te wachten staat. De grootste partij is die van komiek Beppe Grillo geworden, die met zijn Vijf Sterren-beweging een grote hakbijl in de traditionele verdeling van de Italiaanse macht heeft gezet. En dat op Sicilië, de bakermat van de vervlechting tussen maffia en politiek. Er zal dus straks weinig meer te onderhandelen zijn, maar nu nog wel. Berlusconi is en blijft een begenadigd pokerspeler, laat niemand – ook in het buitenland – dat vergeten.