Caïro – Het ziet er onschuldig uit: dansende jonge vrouwen van begin twintig op TikTok, die zo nu en dan gesponsord materiaal aanprijzen. Met hun miljoenen volgers waren Mawada al-Adham en Haneen Hossam razend populair in het conservatieve Egypte. Waren, want de Egyptische rechtbank heeft het tweetal tot zes en tien jaar celstraf veroordeeld wegens ‘mensenhandel’. Ook kregen ze ieder een boete opgelegd van tweehonderdduizend Egyptische pond, bijna elfduizend euro.

Volgens de Egyptische rechter hebben Al-Adham en Hossam jonge vrouwen opgeroepen zich aan te melden bij videochatdienst Likee, om te chatten met anderen en daarmee geld te verdienen. Zodoende zou het tweetal in hun video’s overspel en prostitutie hebben gepromoot, luidde het oordeel. Ze kunnen nog in beroep gaan. Volgens Al-Adham en Hossam zijn hun video’s door de media uit hun context gehaald.

In januari werden de influencers nog vrijgesproken van het ‘schenden van familiewaarden’ en het ‘aanmoedigen tot losbandigheid’. Deze juridisch vage en brede definities zijn onderdeel van een controversiële cyberwet uit 2018 die de online vrijheid stevig inperkt. Hossam en Al-Adham werden vorig jaar opgepakt samen met zeven andere vrouwen, die een groot bereik hebben op sociale media. Een van hen, Renad Emad, werd eerder deze maand tot drie jaar celstraf veroordeeld wegens mensenhandel en ‘ingaan tegen maatschappelijke waarden’. Activisten noemen de uitspraak ‘vrouwonvriendelijk’ en vermoeden dat de vrouwen vooral doelwit zijn vanwege hun niet-traditionele kledingkeuze en omdat ze uit een lagere sociale klasse komen.

Lokale mensenrechtenorganisaties hebben in een gezamenlijk statement de vrijlating van Al-Adham en Hossam geëist. Ook willen de organisaties dat het Egyptische OM stopt met het ‘opleggen van morele voogdij’ en zijn aandacht verlegt naar verkrachtingszaken en seksuele intimidatie. Daarmee lijken de organisaties te verwijzen naar een recente roemruchte groepsverkrachtingszaak waarbij tijdens een feest een jonge vrouw werd gedrogeerd en door meerdere mannen in een hotelkamer verkracht. De verkrachters legden hun daad vast op video en schreven hun initialen op het lichaam van het slachtoffer, als teken van de onaantastbaarheid die ze op dat moment voelden. Vijf van de negen verdachten werden opgepakt, maar werden uiteindelijk vrijgesproken wegens ‘gebrek aan bewijs’. Wel zitten enkele getuigen van de zaak na hun getuigenis nog steeds vast, nadat de verdachten een lastercampagne waren gestart.