De goed slechte smaak (6)

Nederland is een land waar de goede smaak niet overheerst. We hebben een Elite die rijk is; we hebben verschillende intellectuele Elites; en we hebben een steeds groter wordende Elite van Ordinario. Bij al die elites draait het om macht. Maar de Rijke Elite wil helemaal geen macht in de Intellectuele Elite - ze vinden alles best, als hun naam maar gelieerd wordt met bewezen vormen van goede smaak. Daarom zijn tegenwoordig de eerste rijen van het Concertgebouw altijd onbezet - die zijn vrijgehouden voor de Rijke Elite die sponsort maar nooit naar het Concertgebouw gaat.

De Elite van Ordinario hééft al macht; zij bepalen wat je op de televisie het meest ziet. Die Elite wil wel macht in de Intellectuele Elite (Joop van den Ende en Ivo Niehe en die andere flapdrol, o ja, Harry de Winter, willen ook graag voor intellectueel aangezien worden) maar ze beseffen dat ze daarvoor niet het verstand in huis hebben. Ze kopen daarom vaak zogenaamde Intellectuelen in. (Zo kocht Joop van den Ende destijds Ischa Meijer.)
De Elite die het moeilijk heeft, waar constant strijd wordt gevoerd om de goede smaak, waar men over lijken gaat, waar de rancune eeuwig bloeit, dat is de zogenaamde Intellectuele Elite. Omdat ook daar de macht van het getal bepalend is, gebeuren er vreemde dingen. Het Intellectuele Rolmopsje Connie Palmenstrand kan twee pagina’s aandacht krijgen in De Groene en er gebeurt niets; krijgt zij echter twee pagina’s in NRC Handelsblad, dan wordt zij beroemd.
Maar twee pagina’s Groene geven meer Intellectueel Gezag!
Nu gaat het er maar om wat je als Intellectueel wilt: Geld of Gezag.
Wat denkt u dat de meeste Nederlandse intellectuelen kiezen?
Precies! Zij kiezen niet voor gezag. En dat is misschien wel een verstandige keuze. Wat moet je met gezag?
Wij, Groene-Elite, weten ondertussen dat alleen mensen met gezag de goede smaak in een bepaalde richting kunnen duwen. Alleen het Intellectuele Gezag bepaalt wat er gedacht moet worden.
Het Echte Gezag zal dus per definitie klein blijven. In handen van een paar specialisten die studie en onderzoek hebben gedaan en niets van doen willen hebben met het grote geld.
En de Goede Smaak?
Het zullen altijd de navolgers zijn, de meelopers, die er commercieel mee weten om te gaan en er geld aan weten te verdienen. Hun talent is dat zij precies op tijd weten wanneer Het Gezag heeft gesproken en welke decreten er zijn uitgegaan.
Journalisten behoren zo'n talent te hebben. Goede journalisten hebben dat ook. Bij Goede Smaak is het altijd gegaan om Het Oordeel, ook wel De Opinie of De Visie genoemd.
Maar in een postmoderne gemeenschap - alles kan tegenwoordig toch - is de opinie niet meer van belang. Postmodernisme wordt getypeerd door de waardeloosheid van de meningen die je erover hebt en die het voortbrengt. Het gaat nu om de verpakking.
‘Mode veroorzaakt verandering, en niemand heeft zoveel verandering veroorzaakt als Versace’, las ik na de moord op de modekoning, die in recensies regelmatig 'postmodern’ werd genoemd, want zijn kleren werden gedragen door Elton John, Lady Di, Naomi Campbell en Adriaan van Dis. Het is Italiaanse kitsch wat deze heren en dames aan hun kont hebben. Ik was in die verandering geïnteresseerd, maar daar werd helaas niets over gemeld. Jammer, want noch van Lady Di, noch van Elton John, noch van Adriaan van Dis kan je zeggen dat het de laatste tijd echt goed met ze gaat. Misschien zouden ze weer eens wat anders moeten dragen.