De Griekse lhbt-scene rouwt om dragqueen Zackie Oh

Athene – Voor een onopvallende winkelgevel liggen bloemen. Op het gesloten rolluik is in graffiti steeds dezelfde naam te lezen: Zak. In deze juwelierszaak werd de 33-jarige Zak Kostopoulos vorig jaar in elkaar geslagen door de eigenaar en een handlanger, met de dood tot gevolg. Zijn dood is omgeven door vragen. Hoe raakte hij verzeild in de winkel? Had het geweld te maken met zijn identiteit als bekende lhbt-activist? En wat is de rol van de politie, die aankwam toen Kostopoulos zwaargewond maar nog levend op de stoep lag? Op filmbeelden is te zien hoe een groep politieagenten de liggende man omcirkelt, schopt en slaat met knuppels, terwijl hij geboeid wordt. Kostopoulos overleed in de ambulance aan zijn verwondingen.

‘Iedereen hier hield van Zak Kostopoulos’, zegt Maria, een jonge vrouw in een wit T-shirt met roze opdruk: Justice for Zak/Zackie. Hij was bekend in de Griekse lhbt-scene door zijn optredens als dragqueen onder de naam Zackie Oh, en vanwege zijn inzet voor de acceptatie van hiv-patiënten. In de geest van Kostopoulos gaat de demonstratie vandaag om meer dan alleen zijn zaak: om rechten en veiligheid voor alle lhbt’ers en tegen excessief politiegeweld, dat in Griekenland veel voorkomt. ‘Na de moord op Zackie zag ik mensen uit onze gemeenschap demonstreren die ik daarvoor nog nooit op straat gezien had’, zegt Prodromos, die Kostopoulos kende.

Direct na de gebeurtenis berichtten verschillende Griekse media dat een junkie was omgekomen toen hij had geprobeerd om de juwelierszaak met een mes te overvallen. Dat narratief werd later ontkracht toen uit bloedonderzoek bleek dat Kostopoulos niet onder invloed was. Ook een mes is nooit gevonden. De familie heeft het Britse onderzoekscollectief Forensic Architecture in de arm genomen, omdat het politieonderzoek op meerdere punten rammelt. Zo is het vele beeldmateriaal, gemaakt door omstanders, nooit systematisch verzameld en onderzocht door justitie. Via analyse van de beelden spoorde Forensic Architecture een nieuwe getuige op, waarna het politieonderzoek heropend werd.

Er ligt nu een aanklacht van ‘dodelijk lichamelijk letsel’ tegen de juwelier, zijn handlanger en vier van de agenten. De nabestaanden willen dat de eis wordt verhoogd tot moord, dat alle negen agenten terechtstaan, en dat een aanklacht van marteling wordt toegevoegd voor vier van hen. Maar vooralsnog is het wachten op een datum waarop het strafproces überhaupt begint.