Commentaar

De griepparadox

ER ZIT EEN MERKWAARDIGE tegenspraak in onze houding tegenover de Mexicaanse griep. De verspreiding van de ziekte wordt nauwkeurig bijgehouden door instanties en experts, als ging het om een levens- en zelfs beschavingsbedreigende epidemie. Dat is hij niet, althans zolang het virus niet muteert naar een gevaarlijker vorm. Vele duizenden onder ons hebben de griep al gehad zonder er ziek van te worden, terwijl anderen er hooguit een week pips van waren.
De tegenspraak zit ’m in het feit dat een snelle verspreiding van deze vooralsnog onschuldige griep gunstig is voor de volksgezondheid. Epidemiologen kunnen het niet hardop zeggen, maar eigenlijk moeten we hopen dat het virus zich zo snel mogelijk verspreidt over de gehele bevolking. De ervaring met zijn beruchte voorganger, de Spaanse-griepepidemie van negentig jaar geleden, wijst namelijk uit dat degenen die er in de zomer van 1918 ziek van werden hooguit een snotneus en verhoging kregen, maar voortaan immuun waren voor het virus. Toen de ziekte in de herfst van 1918 zijn dodelijke variant ontwikkelde en miljoenen slachtoffers eiste, bleven de besmetten van het eerste uur zonder uitzondering buiten schot.
Ook het H1N1-virus wijkt vooralsnog niet af van de gemiddelde seizoensgriep. En hij wil maar niet doorzetten. In Groot-Brittannië, waar nog altijd de meeste griepgevallen worden genoteerd, is het aantal besmettingen per week zelfs dramatisch gedaald van meer dan honderdduizend naar enkele tientallen duizenden. Niettemin werd de eerste ‘griepdode’ in ons land vorige week met gepast ontzag in alle media gemeld. Er trok een kleine huivering door de natie bij de gedachte dat zijn lot ons aller voorland zou kunnen zijn. Toch was het zeventienjarige slachtoffer niet eens een griepdode in eigenlijke zin. Hij is overleden aan een longontsteking – een bekende complicatie bij griep, maar geen symptoom ervan – en zijn immuunsysteem was reeds ernstig verzwakt door een andere ziekte. Dat is overigens de voornaamste reden waarom Mexicaanse-grieplijders in ons land gratis Tamiflu krijgen: het middel verkort de ziekteduur en vermindert de kans op het optreden van zulke complicaties (en ook enigszins het risico van besmetting).
Hoe gevaarlijk een mutant van het H1N1-virus in de herfst ook zal uitpakken, de gevolgen zullen minder dramatisch zijn dan in het door oorlog uitgeputte Europa van 1918. En minder dramatisch dan op het Mexicaanse platteland waar de armsten, gelijk de oude Babyloniërs uit Herodotus’ Historiën, ‘hun zieken naar de markt brengen, want geneesheren hebben zij niet’.
Zo zijn we getuige van het paradoxale verschijnsel dat de overheid een griep probeert in te dammen en tegelijkertijd tientallen miljoenen peperdure vaccins inslaat voor het geval die indamming slaagt. Het is vloeken in de epidemiologische kerk, maar de beste vaccinatie is eenvoudig, gratis en nu reeds voor iedereen beschikbaar: omhels de dichtstbijzijnde Mexicaanse-grieplijder.