J. Cole, The Off-Season © Instagram / realcoleworld

Rapper Jermaine Lamarr Cole, geboren op een Amerikaanse legerbasis in Duitsland, haalde met zijn debuutalbum in 2011 de eerste plaats van de Amerikaanse albumlijsten, en met zijn vier albums erna eveneens. Al is hij van een halve generatie later, produceerde hij werk van Kendrick Lamar en wordt hij omringd door leeftijdgenoten, zijn inspiratiebronnen blijven de rappers uit de jaren negentig: 2Pac, The Notorious B.I.G., Jay-Z en vooral Nas, aan wie hij zeer geregeld doet denken. In het openingsnummer van zijn nieuwe album The Off-Season haalt hij al een van Nas’ beroemdste regels aan: ‘Sleep is the cousin of death.’

Cole’s nieuwe, compacte album klinkt ouderwets, op een goede manier, namelijk gestript van ruis, naar een rapper die razendsnel, met goed geplaatste punchlines zijn verhalen vertelt op goede beats met veel oude soul erin; niet als iemand die in een studioruimte met talloze gasten op alle mogelijke knoppen heeft gedrukt.

Het fantastische, korte interlude dat aan het album vooraf ging, heeft de ziel van een oud soulnummer, waarin Cole zijn moeder nog even aanhaalt, over wier levensloop en drugsverslaving hij al eerder rapte, en waarin hij nogmaals memoreert dat hij een lange weg heeft afgelegd sinds hij halverwege de jaren 2000 buiten een studio uren op Jay-Z stond te wachten om hem een cd’tje in de hand te kunnen drukken.

Ook over het verband tussen de hete zomers in sommige Amerikaanse steden en het wapengeweld heeft hij al eerder geschreven, maar J. Cole weet zo goed raad met soms duizelingwekkend met referenties volgestopte metaforen dat hij daar opnieuw een originele draai aan geeft. Dat doet hij ook in ‘punchin’.the.clock.’, waarin hij het ambacht van hiphop uitwerkt en niet uitkomt bij de opgepompte clichés uit het coachingcircuit, maar bij de analogie met basketbal. De door het nummer gesneden opnamen van een interview met topbasketballer Damian Lillard maken Cole’s verhaal rond.

De grote onderwerpen van deze tijd, van Black Lives Matter tot de cancelcultuur, komen langs, maar misschien wel de meeste indruk maakt Cole wanneer hij heel persoonlijk wordt in ‘close’, waarin hij in nog geen drie minuten de verwording van een jeugdvriend schetst, eindigend in zijn tragische dood. Typisch fraai Cole-beeld, wanneer hij hoort over dat overlijden: ‘I opened up my eyes with a jolt/ Heart pumpin’ like Usain Bolt.’ Achtvoudig olympisch kampioen Usain Bolt heeft een hartslag van 33 slagen per minuut, minder dan de helft van een gemiddelde volwassen man.

Gevolgd door opnieuw het opvoeren van zijn moeder, nu als brenger van slecht nieuws: ‘Reached for my phone, missed calls and a text message note/ From my mama sayin’ you just got smoked, damn, this life is no joke.’ Subtiel is de sample die Cole in dit nummer over dood en afscheid gebruikt: afkomstig uit ‘Valerian Root’, een instrumentaal nummer uit 2006 van rapper MF Doom, die in oktober 2020 overleed.


J. Cole – The Off-Season