De hemelvaart van angstige amerikanen

Tweeëntwintig jaar wachtte Marshall Applewhite, de leider van de afgelopen donderdag collectief ten hemel gevaren Californische Heaven’s Gate-sekte, op een teken. Hij kreeg het van Chuck Shramek, een amateur-astronoom die vorig jaar een ufo had ontdekt in het kielzog van de momenteel langs de aarde scherende Hale-Bobb komeet. Applewhite stond hierin niet alleen. Heel spiritueel Amerika stond op zijn kop toen Shramek zijn ontdekking vertelde aan Art Bell, een immens populaire talkshow-master die is gespecialiseerd in verkrachtende marsmannetjes en dergelijke mediamiek-spirituele zaken.

Nog steeds gonst het op het Internet van de speculaties over massalandingen van Kleine Grijzen die ons ofwel willen afslachten dan wel al die geleende foetussen en spermacellen eens komen terugbrengen. Sekteleider Applewhite was echter uniek in zijn conclusie dat de ufo bestuurd wordt door zijn in 1989 overleden vrouw Bonnie Lu, en dat een handvol met wodka weggespoelde slaappillen de enige manier is om haar buitenaardse paradijs te bereiken. Nog uitzonderlijker was dat zijn 38 volgelingen hem geloofden.
Mede door de aanhoudende golf van zelfmoorden binnen de internationale Zonnetempelsekte - waarvan de leden overigens niet menen naar een ufo maar rechtstreeks naar de planeet Sirius te reïncarneren - vraagt het rationeel denkende deel van de Amerikaanse natie zich inmiddels af of er geen grenzen moeten worden gesteld aan de apocalyptische visioenen van hun New Age-landgenoten. Geruststellende informatiecampagnes dienen Amerika te bevrijden van irrationele onheilsprofeten als Art Bell, die volgens kometenontdekker Alan Hale zelfs indirect verantwoordelijk is voor de collectieve zelfmoord van de Heaven’s Gate-sekte. Zou het als waarheid verspreiden van suïcidiserende lariekoek niet gewoon strafbaar kunnen worden gemaakt?
Nu is het ook wat simpel om een spannend verhaal over een komeet aan te wijzen als reden voor de gezamenlijke zelfmoord van 39 mensen. Voor hetzelfde geld is de hele Amerikaanse cultuur ontsproten uit een komeet. Toen Willem de Veroveraar in 1066 die van Halley zag overvliegen, wist hij immers direct dat er in ieder geval één koninkrijk ten onder zou gaan. Maar welk? Snugger veroverde hij hetzelfde jaar nog Engeland, stuwde daarmee dit achterlijke boerenlandje op in de vaart der volkeren en legde aldus indirect de basis voor de bloeiende Amerikaanse kometenfolklore.
Het geloof in apocalyptische kometen is kortom nog net zo springlevend als duizend jaar geleden. Het van overheidswege bestrijden ervan heeft dan ook weinig zin. Blijft de vraag waar die hang naar de eindtijd eigenlijk vandaan komt. Het antwoord: angst. Het is de angst die er altijd geweest is: de angst onderworpen te zijn aan de onbegrijpelijke, hardvochtige en onverschillige Amerikaanse droom, de angst voor het nihilistische getto, de angst dat het nog slechter wordt. Pas als die collectieve angsten worden verlicht, verdwijnt de apocalyps uit het zicht. Laat Amerika zich daar maar eens mee bezighouden.