De Indiase geboortegrond van George Orwell

New Delhi – India staat niet bekend om de zorgvuldigheid waarmee erfgoed wordt bewaard. De Indian Archeological Survey heeft beperkte middelen en het aantal gebouwen dat in aanmerking komt voor een plaatsje op de monumentenlijst is oneindig lang. Het gevolg: met uitzondering van trekpleisters zoals de Taj Mahal en de tempels in Khajuraho verkeren veel monumenten in staat van verval.

Dit is ook het lot van een kleine, witgepleisterde bungalow in Motihari, een stadje van honderdduizend zielen in de noordelijke deelstaat Bihar. Het was de woning van Richard Walmesley Blair, een ambtenaar die in naam van het Britse rijk toezicht hield op de lokale opiumhandel. In 1903 werd op die plek Blairs zoon Eric geboren, die onder zijn schrijversnaam George Orwell zou uitgroeien tot een van de meest gelezen auteurs van de twintigste eeuw. De schrijver zelf bracht alleen het eerste jaar van zijn leven in Motihari door. Daarna verhuisde hij met zijn moeder en zus terug naar Engeland.

Waar in Orwells thuisland iedere woning, pub of boekhandel die ooit door de beroemde schrijver werd bezocht als bijzonder wordt beschouwd, heeft India beduidend minder behoefte te zwelgen in het verleden. Orwells geboortehuis is verlaten, op enkele loslopende koeien na. Het pannendak staat op instorten en de muren worden ondergraven door de wortels van een grapefruitboom.

Een stenen plaat is het enige wat eraan herinnert dat Orwells wieg in India stond. De plaat is neergezet door de lokale Rotary, op Orwells honderdste geboortedag, ten dienste van de Orwell-fans die destijds richting Motihari trokken. Aangespoord door deze interesse bestempelde het stadsbestuur de woning tot een beschermd monument. Sindsdien is er weinig gebeurd. Van plannen om een groot openluchtmuseum te bouwen rondom het huis en de vervallen ­opiumloods waar Orwells vader werkte, is weinig terechtgekomen.

Toch gloort er hoop voor de liefhebbers van Animal Farm en 1984. Tijdens een bezoek aan Motihari zei Nitish Kumar, de Chief Minister van Bihar, dat zijn deelstaat het belang van deze historische grond niet langer kon ontkennen. Of bezoekers over enkele jaren inderdaad door een keurig aangeharkt Orwell-museum kunnen wandelen, moet blijken. Bihar is de armste staat van India. Meer dan de helft van de bevolking leeft onder de armoedegrens. De honderd­duizenden roepies die nodig zijn om de woning van de Blairs van de ondergang te redden, moeten wellicht aan iets anders worden besteed.