De jfk-code

DE MEDIA-OPWINDING in Amerika vorige week was zo opvallend dat het doordrong tot de voorpagina van de Volkskrant: ‘J.F. Kennedy jr. nagelt neven aan schandpaal’. De Volkskrant sprak van een niet mis te verstane reprimande in Johns tijdschrift George en over het voor het eerst verbreken van de erecode van de Kennedy’s.

Was het zo erg? Zo uitgesproken waren zelfs de meeste Amerikaanse kranten niet. The Boston Globe, altijd een pikante bron als het over de Kennedy’s gaat (Boston is tenslotte de bakermat van de Kennedy-dynastie), schreef dat John jr. een aanval scheen te lanceren op zijn stoute neven Michael en Joe (kinderen van Robert) en heeft het heel deftig over ‘een essay’ in George waarin dat zou gebeuren. The Buffalo News houdt nog meer slagen om de arm. Daarin vraagt men zich ernstig af of de opmerkingen van John jr. wel als kritiek kunnen worden opgevat. Ook USA Today vindt dat de zaak wel wat gerelativeerd mag worden: 'Was het werkelijk het begin van een “familievete” zoals alle drie de televisiestations in Boston maandag beweerden, of slechts een familiegrapje binnen de Kennedy-clan?’ Maar volgens de Chicago Sun is er wel degelijk sprake van een aanval op de neven. De Daily News heeft het zelfs over 'delivering the blow’ en de Engelse Guardian dikt deze winderige beeldspraak nog verder op: 'De gesloten rijen van de Kennedy-clan zijn opengegooid door een openbaar standje aan de stoute jongens van de familie.’
Het betreffende 'essay’ van John Kennedy, zoals hij zichzelf noemt, blijkt bij nadere lezing niet veel meer te zijn dan een column. Het is het commentaar van de hoofdredacteur, de Editor’s Letter waarin traditiegetrouw op mijmerende wijze de inhoud van het blad wordt voorgeproefd. Veel gedoe over niets dus. Dit hoewel de betreffende hoofdredacteur lange tijd de meest begeerde vrijgezel van Amerika heette, het blad People hem al tien jaar geleden uitriep tot 'the Sexiest man Alive’ en zijn stijlvol geheim gehouden huwelijk met Carolyn Bessette op een eilandje voor de kust van Georgia gold als dè showbizz-gebeurtenis van vorig jaar. Dit hoewel deze John Fitzgerald jr. op 25 november 1960 werd geboren als de eerste en enige zoon van JFK, toen net drie weken president - John-John, de kroonprins, zoals de media hem nog steeds noemen. Het beroemde jongetje dat niet alleen zo ontroerend salueerde op de begrafenis van zijn doodgeschoten vader, maar dat precies op die dag drie jaar werd en op aandringen van Jackie nog een partijtje kreeg ook.
WAT SCHREEF de kroonprins nu precies? Het is een stukje over 'verleiding’, want dat is het thema van George in september. John jr. stelt mijmerend, cryptisch, quasi-neutraal dat hij zelf een hoop heeft geleerd over verleiding de laatste tijd, maar dat dit zijn verlangen nog niet minder heeft gemaakt. Dan stelt hij dat 'we’ ons al te snel vermaken over hen die zich aan de verleiding hebben overgegeven en nu voor straf publiekelijk te kijk staan. Aan de andere kant: waar leidt het toe als je de verleiding altijd laat voor wat die is? Tot een saai, oppassend bestaan, zonder spiritualiteit. Dit alles nog steeds volgens John.
Maar dan, op datzelfde vrijblijvende enerzijds-anderzijdstoontje, nu eenmaal horend bij zo'n hoofdredactioneel commentaar, volgt de alinea waarover de Amerikaanse media zo opgewonden raakten: 'I’ve seen the cycle up close in the past year. Two members of my family chased an idealized alternative to their life. One left behind an embittered wife, and another, in what looked to be a hedge against mortality, fell in love with youth and surrendered his judgement in the process. Both became poster boys for bad behavior. Perhaps they deserved it. Perhaps they should have known better. To whom much is given, much is expected, right? The interesting thing was the ferocious condemnations of their excursions beyond the bounds of acceptable behavior. Since when does someone need to apologize on television for getting divorced?’
Wat de kroonprins hier met zoveel woorden schreef, was niet veel meer dan dat twee leden van zijn familie in opspraak waren gekomen, zoals bekend, en dat dit misschien niet helemaal onterecht was, maar dat we onszelf misschien ook wel eens af konden vragen waarom we nu juist hen die zich bloot stelden aan de verleiding, zo hard moesten vallen.
En om dit te onderstrepen liet 'the Sexiest man Alive’ zich ook nog eens halfnaakt fotograferen. Met een appel erbij.
Het enige echt opvallende aan het stukje van John is dat het in alle talen zwijgt over zijn beroemde oom Ted, die tenslotte al een leven lang blundert van het ene door drank en cocaïne aangestoken seksincident naar het andere.
NU WILT U VAST weten wat er dan wel allemaal met de stoute neefjes aan de hand is geweest. Welnu, het gaat hier in bredere zin om de zogeheten 'derde-generatie-Kennedy’s’, waarover de Amerikaanse media zo gretig publiceren de laatste tien jaar. Want een Kennedy op de cover verkoopt nog steeds, en meer Kennedy’s verkopen nog meer.
Deze zomer bijvoorbeeld was er een special van Life gewijd aan de groeistuipen van de dertig (!) volwassen wordende neven en nichten van America’s first family. Hoe al die neven en nichten nog steeds iedere zomer samenkomen in het mythologische Kennedy-familiehuis Hyannis Port. (Het winterverblijf Palm Beach in Miami is, na al het smoezelige date rape-gedoe aldaar van neefje William met een meisje uit een bar, uitlopend in een beschamende rechtszaak, inmiddels verkocht.) Om daar sportief bezig te zijn: zwemmen, zeilen, tennis. Want een goed verzorgd lichaam, dat is Kennedy-traditie nummer één.
Maar ook worden de jongeren onder leiding van moeder Ethel, die het bewind heeft overgenomen nadat oma Rose op 104-jarige leeftijd stierf, op Hyannis Port getraind in politieke en ethische discussies over actuele onderwerpen. De druk op de kids is natuurlijk groot, met heiligverklaarde ooms als Jack en Robert en een genie in criminele zaken als opa Joe, de Hitler-aanhanger die het familiekapitaal bij elkaar sprokkelde. Sommige neefjes - de nichtjes bleven altijd braaf - probeerden onder andere namen een 'gewoon’ leven te leiden, raakten daarbij aan de drugs, de drank, wat niet al.
Met name onder de elf kinderen van Robert ging er nogal wat mis. In Vanity Fair van deze zomer valt daar alles maar dan ook alles over te lezen, culminerend in de veel beschreven fatale overdosis van David. Het scheen dat er zelfs marihuana werd gekweekt op Hickory Hill, het landgoed van wijlen RFK. In het geval van Joe, de oudste zoon, en Michael springen de media extra gretig op alle vunzige gedoe, omdat deze twee toch min of meer serieus zijn begonnen aan hun eigen politieke carrière. Joe, nu 44 en in 1973 veroorzaker van een auto-ongeluk waarbij een meisje verlamd raakte, heeft al een tumultueus eerste huwelijk achter de rug en is nu aan een tweede begonnen. Joe’s ex-vrouw schreef een heerlijk uit de school klappend boek over dat huwelijk, niet voor niks Shattered Faith getiteld. Om haar boek te promoten verscheen ze in menige talkshow - heel vervelend voor Joe, die net aan een verkiezingscampagne was begonnen.
De 39-jarige Michael, getrouwd, drie kinderen, kwam tegelijkertijd in het nieuws omdat hij een relatie bleek te hebben met zijn baby-sitter, en dat al vanaf dat ze veertien was. The Boston Globe, alweer, bracht dat laatste bericht als eerste. Elk berichtje op zich was misschien nog niks, maar Joe en Michael samen, op hetzelfde moment, dat werd een schandaal. Een en ander ontlokte de toch zo keurige New York Times het commentaar dat de 'swinish attitude’ van de Kennedy-mannen hiermee maar weer eens werd bevestigd. En hoe lang dit zo nog door zou gaan.
DAT SOORT beeldvorming kan John jr. met zijn blad George natuurlijk missen als kiespijn. John jr. heeft zelf zijn privé-leven tot nu toe heel aardig buiten de schijnwerpers weten te houden. Of er was gewoon niet zoveel over te zeggen tot nu toe. In een van die boeken waarin alle Kennedy-schandalen zijn vergaard, The Kennedy Men: Three generations of Sex, Scandal and Secrets, komt tabloid-journaliste Nellie Bly ook niet veel verder dan dat John jr. eens meer dan tweeduizend dollar aan parkeerbonnen moest betalen.
John jr. kon met zijn zus Caroline en zijn moeder Jackie in redelijke anonimiteit opgroeien. Hij deed toen hij 24 jaar oud was een poging om acteur te worden, maar Jackie zou dit tegengewerkt hebben. Ook een carrière als advocaat kwam maar moeizaam op gang, en stokte tenslotte helemaal. Beroemd werden uiteraard Johns vele affaires met prachtige modellen, actrices en zangeressen, onder wie Madonna en Sharon Stone. Terwijl zuster Caroline substantieel in de weer was als journaliste, juriste, kunsthistorica en auteur van een serieus boek als In Our Defense: The Bill of Rights in Action, werd broer John vooral een onontkoombaar middelpunt in de Newyorkse jetset. Het werd dan ook hoog tijd dat hij iets tot stand bracht. Dat werd dus het tijdschrift George.
John jr. richtte George in 1995 op omdat hij wilde laten zien dat politiek ook leuk kon zijn, vertelde hij. Het blad moest gaan over politiek, maar het moest eruit zien als Elle. Politiek als showbiz. Luchtig en toch ook interessant. Politiek als glamour. En dat was nu toevallig precies wat JFK zo goed wist uit te stralen. Interviews met filmsterren plaatst George even makkelijk als een min of meer kritische terugblik op Watergate. De linksig-liberale lijn van de Kennedy’s, uitgesproken pro-democratic dus, is daarbij de grondtoon. Het ligt, gezien de Kennedy-wortels, voor de hand dat John jr. zelf een sympathiserend interview doet met Sinn Fein-leider Gerry Adams, waarin bijvoorbeeld de hoop wordt uitgesproken dat de Verenigde Staten zich hard zullen maken voor de katholieke zaak in Ierland en Adams meermalen stelt 'zoals je vader al eens zei…’ Dit is dus niet meer een blad over politiek, dit is politiek bedrijven middels een blad.
Ook een quasi-kritisch maar feitelijk ophemelend artikel over de omstreden Robert Kennedy van Clinton, Janet Reno, past helemaal in deze lijn. En de mooie John jr. lijkt misschien wel vooral zichzelf in het achterhoofd te hebben als hij, alweer in de Editor’s Letter, stelt: 'Maar tegenwoordig stemmen er meer vrouwen dan mannen, en ze stemmen anders. Vrouwen reageren niet zo op negatieve publiciteit, ze maken zich druk over sociale kwesties en zijn geen slaaf van hun partij. Wie zich afvraagt hoe het afloopt met mannelijke politici die zich in de eerste plaats richten tot mannelijke kiezers, kijke naar Bob Dole.’
MOCHT DE DAG komen dat John F. Kennedy jr. zich kandidaat stelt voor het presidentschap van de Verenigde Staten, dan zal dat platformblad George met terugwerkende kracht erg interessant worden om nog eens goed na te lezen. En waarom zou hij zich ook niet kandidaat stellen? Zolang het economisch zo goed blijft gaan onder die zo uitgesproken JFK-minded Clinton, zou een jonge, goed uitziende democratische kandidaat in de schaduw van een mythisch verleden best wel eens een kans kunnen maken. Toen oom Ted, nog steeds senator, John jr. voorstelde aan de Democratische Conventie, in 1988, werd dat door velen als een historisch moment gezien. Men sprak openlijk over het doorgeven van de fakkel. Kennelijk wordt er al door velen gehoopt op een herleving van het Camelot-sprookje die een herleving zou kunnen zijn van de onschuld van de jaren zestig. We zullen zien.