Media

De keffertjes van de samenleving

‘Dames en heren, we onderbreken de uitzending even. Er is nieuws uit Den Haag. We schakelen over naar onze verslaggever bij de Eerste Kamer… Johannes, vertel eens. Wat is er gebeurd?’
'Dag Valery, sinds een minuut of acht is er beweging in de gangen. Deuren gaan open en dicht.’
'Wat zou dat kunnen betekenen, Johannes?’
'Het zou kunnen betekenen dat de besprekingen rond zijn en dat Nederland op het punt staat een nieuw kabinet te krijgen. Rutte 1.’
'Dat is mooi, Johannes. Wat zie je precies?’
'Ik zie niet veel, Valery. Ik zie een dichte deur en zo'n vijftig collega’s die net als ik een dichte deur zien. Maar achter die deur zien wij beweging.’
'Wat voor beweging, Johannes?’
'Mensen lopen.’
'Kun je hun gezichten zien?’
'Nee, we zien alleen de schoenen. Maar zojuist zagen we de schoenen van Geert Wilders voorbijkomen en dat zou erop kunnen wijzen dat de zaak beklonken is.’
'Zie je ook de schoenen van Verhagen?’
'Nee, die hebben we niet gezien. Maar wacht, wacht, de buitendeur gaat open…’
(boel lawaai, geduw, getrek, camera vliegt van boven naar beneden, verslaggever verdwijnt uit beeld, onverstaanbare vragen)
'Wat is er aan hand, Johannes?’
(buiten beeld, gesmoord) 'Een van de medewerkers van het CDA heeft de Eerste Kamer verlaten.’
'Wil hij iets kwijt, Johannes?’
'Nee, nee. (verslaggever is opnieuw in beeld, verward haar) Ja toch, hij zegt iets. Wacht…’
’… niet mogen roken. Vandaar dat ik dat buiten het gebouw moet doen.’
(boel geschreeuw, tientallen vragen door elkaar)
'Geen commentaar. Dat geeft alleen Verhagen.’
(opnieuw geschreeuw, vragen, één is er verstaanbaar) 'Wat voor soort schoenen heeft Verhagen?’
(menigte lost zich op, verslaggever, nu rustiger, verschijnt opnieuw in beeld)
'En Johannes, wat kunnen we hieruit concluderen?’
'Niet veel, Valery, niet veel. Dat er ook door het CDA gerookt wordt.’
'Zou dat op nervositeit kunnen duiden, Johannes. Zouden de besprekingen wellicht mislukt zijn?’
'Wacht even, Valery. Er schijnt toch iets bekend te zijn over de recente bewegingen in de gang… (lange stilte, beeld gaat van het gespannen gezicht van Valery naar de verslaggevers die zoekend rondkijken, camera’s draaien, microfoons zwaaien) Het is bevestigd, Valery. Het was loos alarm. Wilders moest naar de wc.’
(twee seconden verbijstering bij Valery, dan:) 'Zou dat er wellicht op kunnen wijzen dat… Wacht even, Johannes, ik krijg iets in mijn oortje. We gaan naar een ander onderwerp. We komen bij je terug. Dank voor dit moment.’
Het is niet ongewoon de ontwikkeling van de naoorlogse pers in hondentermen te omschrijven. In ongeveer de eerste twintig jaar na de oorlog gedroeg zij zich als een schoothond en gaf braaf door wat door gezagsdragers werd aangedragen. Vervolgens kwam er een periode - model Watergate-affaire - waarin de media zich als een waakhond gedroegen. In ieder geval verkondigden zij dat: dat de democratie zonder hun bemoeienis ten dode was opgeschreven. Politici als Den Uyl waren het daar hartgrondig mee eens en waren dan ook goede maatjes met de media. Mannen als Van Mierlo, Gruyters, Lammers en talloze anderen hadden in diezelfde media hun wortels. In de jaren tachtig en negentig kwamen politiek en media opnieuw scherper tegenover elkaar te staan. De uitkomst was onduidelijk.
Maar de meest gehoorde mening is toch dat de media zich tot de bulldog van de politiek ontwikkelden. Deze keer was het model-CNN. De Golfoorlog was haar oorlog. Voormalig Joegoslavië was eerst en vooral een mediastrijd. 9/11 ging grotendeels om beelden en beeldvorming. De bulldog gaf het bot niet af. Politici mochten er hoogstens aan likken. Die fase is ook weer voorbij. We zijn opnieuw een stapje 'verder’, in het tijdperk van de keffertjes.
'En Johannes, wat is de laatste stand van zaken?’
'De deur is nog altijd dicht, Valery.’
'Wat zou dat kunnen betekenen, Johannes?’