Kunst - Survival Guides for Ballroom Dancers

De kledingkast van Tom Cruise

Survival Guides for Ballroom Dancers is een tentoonstelling met kunstwerken die zomaar ook niet hadden kunnen bestaan.

Medium kunst

Neem de witte dolfijn die uit de eeuwenoude tegelvloer van de Vleeshal in Middelburg opduikt, een creatie van Katja Novitskova. Iemand nam ergens een foto van het dier en plaatste die op internet. Novitskova stuitte middels een zoekmachine op de afbeelding, printte deze uit en plaatste de dolfijn, nu meer dan levensgroot, in de tentoonstelling. De moderne technologie is een grote verdwijntruc, maar de lichtstralen die ooit dwars door het water op de huid van het dier schitterden, zijn met de transformatie wonderwel intact gebleven.

Andere kunstwerken zijn zo poëtisch dat ze geen moment stil willen zitten. Er zijn sculpturen met spiegels, boeken bedekt met een gouden ‘privacy filter’, een installatie met een fles chilisaus beplakt met zonnebloempitten, een video waarin een vliegtuig thee vanuit de lucht serveert – de werken gaan over zelfhulpboeken, de fantasieën van een grootmoeder en de kledingkast van Tom Cruise. Er hangen stokken van Martin Kohout aan de muur die ‘niet functioneel’ zouden zijn, maar waar je, als je het mij vraagt, toch een flinke tik mee zou kunnen uitdelen.

De kunst viert hier, kortom, de ondraaglijke alledaagsheid van ons bestaan. De volledige titel van de tentoonstelling vat de reikwijdte aardig samen: Survival Guides for Ballroom Dancers, Renovators, Softball Moms, Working Parents and Troubled Folk in General. Ontbreken alleen nog de toeristen, die steeds hun hoofd om de deur van deze monumentale expositieruimte steken, maar vaak liever niet binnen komen.

Het is moeilijk te zeggen of de vijf kunstenaars – Moyra Davey, Martin Kohout, Katja Novitskova, Laure Prouvost en Jay Tan – iets met elkaar gemeen hebben, anders dan een bijzonder gevoel voor drama waar zij zelf de hand in hadden. Drie televisies op sokkels vertonen elk een video van Laure Prouvost, winnares van de Turner Prize in 2013. Ze zingt er liedjes, vals en pathetisch, gericht aan onder meer een verjaardagstaart (‘inside it is full of surprise’) en een groep koeien. Voor hen zingt ze elke ochtend en de koeien verdringen zich dan om een plaatsje op de eerste rij, aan de slootkant. Prouvost fluisterzingt ‘I’ll always take care of you’. Slechts een koe is verstandig genoeg om gewoon gras te blijven eten.

Survival Guides for Ballroom Dancers waagt zich met zoveel poëzie aan de rand van de willekeur. Als bezoeker moet je maar net het juiste ritme te pakken hebben om echt mee te kunnen doen. Uitzondering vormt het werk van Moyra Davey. In de film Fifty Minutes, vernoemd naar de formele duur van een psychoanalytische sessie, onderwerpt zij haar directe omgeving en haar eigen gedrag daarbinnen aan een grondige inspectie. Hoe kun je de spullen om je heen vertrouwen? Na 9/11 ging ze een tijd lang ’s nachts uit bed om te kijken of het Empire State Building er nog stond.

In de jungle van alledag klinkt het geritsel van herinneringen en kunnen dromen vrijuit stromen. Je kunt met zekerheid stellen dat er geen gids voor bestaat.


Survival Guides for Ballroom Dancers, t/m 11 september in de Vleeshal in Middelburg. vleeshal.nl

_Beeld: S_urvival Guides for Ballroom Dancers, Renovators, So ball Moms, Working Parents and Troubled Folk in General, installatiefoto (Leo van Kampen / Vleeshal)