Sport

De kleur van Oranje

Het is goed dat het voorbij is: de periode rond de voetbalkraker Nederland-Schotland (6-0 en Oranje kwalificeerde zich voor het Europees Kampioenschap in Portugal). Het Nederlands elftal dat toen speelde, onder leiding van de kleine generaal Dick Advocaat, bestaat niet meer – en de aanstootgevende uitbarsting van nationale trots is eveneens verdwenen. Na het EK, waar Oranje naar beste kunnen presteerde, namen de dertigers Marc Overmars, Frank de Boer en Jaap Stam afscheid. Ze werden uitgezwaaid tijdens Nederland-Tsjechië, vorige week.

Na het – voor veel mensen klaarblijkelijk «teleurstellend verlopen» – EK was het: nieuwe ronde, nieuwe coach, nieuwe ploeg, nieuwe kansen. Marco van Basten mocht als bondscoach gaan bouwen aan het Nederlands elftal van de toekomst. In vriendschappelijke wedstrijden tegen Zweden en Liechtenstein liet hij enkele glimpen zien van wat het allemaal kan gaan worden. Het treurige niveau van het spel van Oranje in die twee ontmoetingen was snel vergeten na de onverdiende maar oprecht bevochten en door collectieve bezieling afgedwongen overwinning tegen de Tsjechen.

Het team dat Van Basten selecteerde voor de wedstrijd tegen de altijd gevaarlijke Tsjechen was een stuk jonger dan het Oranje dat zich kwalificeerde voor Portugal. Voor de dertigers die waren gestopt als international waren jonge spelers in de plaats gekomen: Romeo Castelen, Dirk Kuijt, Khalid Bouhlarouz en Denny Landzaat, bijvoorbeeld.

Maar er was nog een opvallend verschil. De opstelling van Oranje tegen Schotland: Van der Sar; Reiziger, Ooijer, Cocu, Bouma; Van der Meyde, Sneijder, Davids; Overmars, Van der Vaart, Van Nistelrooy.

De opstelling tegen Tsjechië: Van der Sar; Heitinga, Ooijer, Sneijder; De Jong, Van Bommel, Davids, Van der Vaart; Castelen, Van Hooijdonk, Kuijt. Boulahrouz, Van Bronckhorst en Makaay vielen in.

Niet alleen was het elftal dat tegen Tsjechië in het veld kwam jonger dan het vorige Oranje, het was ook een stuk gekleurder. Nog niet zo gekleurd als vijf, zes jaar geleden, maar ook niet meer zo blank als tegen Schotland.

Er hing iets in de lucht na Nederland-Schotland: het hing in de lucht dat men, bijvoorbeeld de wakkerste krant voor slapend Nederland, erop zou gaan wijzen dat dit Oranje, dat al jaren niet meer zo goed had gepresteerd, bijna helemaal blank was. En daar consequenties aan zou gaan verbinden. (Als je terugdenkt aan die verbeten kop van Wesley Sneijder toen hij net gescoord had, voel je dat er zoiets had kunnen gebeuren.) De opluchting na de overwinning en kwalificatie had een gevaarlijke kant: hier had een elftal gezegevierd dat blond en blozend was als Dirk Kuijt.

Iets dergelijks is niet gebeurd; er zijn geen conclusies getrokken over blank en niet-blank. De wakkere krant hield zich in. En nu gaat alles gewoon weer de goede kant op. Dankzij Marco van Basten, die de dingen anders gaat doen. En dankzij de nieuwe held van Oranje, Romeo Castelen, die zo goed voetbalt dat hij wel geselecteerd móest worden voor het Nederlands elftal.