De klokkenluider van Rotterdam

Vorige week boekte de Rotterdamse klokkenluider die de misstanden bij een moskee-internaat aan de kaak stelde zijn zoveelste overwinning. De rechter oordeelde dat hij ten onrechte strafontslag had gekregen. Maar daarmee is hij er nog lang niet. De wraaklust van zijn werkgever – de gemeente Rotterdam – is nog lang niet gestild. Een reconstructie.

Medium anp 21177194

In de zomer van 2011 gaat Martijn, sinds 2008 inspecteur bij de afdeling Toezicht Gebouwen van de gemeentelijke dienst Stadsontwikkeling, langs bij een oud en in slechte staat verkerend schoolgebouw dat in gebruik is als moskee. Als hij daar is aangekomen, ziet hij dat het gebouw naast een gebedsruimte ook een restaurant, een kapper en een winkel huisvest. Op zolder stuit hij op een slaapzaal met 25 gedekte stapelbedden en achter een schot nog eens 35 opgestapelde, maar eveneens gedekte matrassen, dekbedden en kussens. De stapelbedden staan zeer dicht op elkaar en er zijn geen goede vluchtwegen.

Er verschijnt een man die zich voorstelt als raadslid van de deelgemeente Feijenoord. Het blijkt Serdar Çiçek te zijn, deelraadslid van de PvdA. Hij vertelt Martijn dat er bij dit pand niet handhavend dient te worden opgetreden omdat het politiek gevoelig ligt. Wethouder Hamit Karakus zou ervan weten en het bestuur van de deelgemeente zou tijdens etentjes met het moskeebestuur hebben toegezegd ervoor te zorgen dat er een vergunning komt voor nieuwbouw, en tot dat rond is, zou er gewoon even niet gehandhaafd moeten worden.

Martijn is nog jong, midden dertig, maar als bouwinspecteur inmiddels wel wat gewend. Maar hij vindt het vreemd dat er een politicus wordt opgetrommeld om hem vriendelijk de les te lezen. Martijn vindt de situatie in de Polderstraatmoskee ‘zorgwekkend en gevaarlijk’, verklaart hij, ruim tweeënhalf jaar later, bij de voorzieningenrechter als hij eindelijk bij een onafhankelijke instantie zijn verhaal mag doen.

Hij gaat nog een keer terug en ziet minstens 160 paar kinderschoenen staan en hij denkt aan de brand in een Volendams café die het leven kostte aan veertien kinderen. ‘Al die matrassen lagen nu uitgespreid op de grond’, vertelt hij de voorzieningenrechter. Allemaal gedekt en klaar voor gebruik. Ik dacht alleen maar: niemand weet hoeveel kinderen hier verblijven. Wat als er brand uitbreekt in het restaurant beneden en de brandweer komt? Weet iemand dan waar die kinderen liggen?’

Tijdens het door hem zonder medeweten van zijn collega’s op band opgenomen overleg, dat ruim een jaar later ter beschikking komt van zowel NRC Handelsblad als RTV Rijnmond, zou te horen zijn dat ambtenaren zeggen dat er met opzet niets aan onderhoud van het gebouw wordt gedaan om er op het stadhuis druk achter te zetten dat er snel een nieuwbouwvergunning komt. Daarnaast wordt gesuggereerd dat het dossier gevoelig ligt omdat de nieuwbouw voor de PvdA-deelraadsleden een verkiezingsbelofte is aan de achterban. ‘Dat de veiligheid van die kinderen het drukmiddel was om nieuwbouw voor elkaar te krijgen, dat vond ik nogal wat’, zegt Martijn bij de voorzieningenrechter.

Bij intern onderzoek naar de herkomst van deze informatie wil Martijn als enige niet antwoorden op de vraag of hij documenten naar de pers heeft gelekt. Hij wordt geschorst, de gemeente doet aangifte bij de politie van het lekken van vertrouwelijke informatie, en na de afronding van het interne onderzoek volgt in de zomer van 2013 het voornemen tot strafontslag.

De onthullingen van Martijn brengen veel teweeg. Het voltallige bestuur van de deelgemeente Feijenoord moet aftreden na een onderzoek door het Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten (BING) naar de bestuurscultuur. Minister Asscher kondigt extra wetgeving aan voor het toezicht op de internaten. De bouwinspecteur wordt echter door de gemeente Rotterdam keihard aangepakt. Hij en zijn gezin belanden in de bijstand, de gemeente zet het strafontslag door en ook strafrechtelijk dreigt vervolging. Een gevangenisstraf en een geldboete van mogelijk tienduizenden euro’s hangen Martijn boven het hoofd voor het lekken van vertrouwelijke stukken.

De voorzieningenrechter heeft nu het strafontslag voorlopig teruggedraaid, maar de andere juridische procedures gaan gewoon door.


Het volledige artikel is beschikbaar voor abonnees (of koop de pdfvan De Groene Amsterdammer van deze week): Wegkijken op een brandgevaarlijke zolder

Beeld: Studie en onderdak in een moskee-internaat (Robin Utrecht/ANP).