De korte zomer van de superpapa

Brad Pitt, Wouter Bos, Guus Meeuwis: een generatie übervaders verovert de straat, de zandbak en de pagina’s van de mamabladen. Maar hun houdbaarheid is beperkt.

Medium 10944935 1

Scènes uit de speeltuin, deel 1. De man trekt zijn T-shirt uit. Hij gaat aan het klimrek hangen. De spieren in zijn bovenarmen spannen zich. Hij trekt zich op: vijf keer, tien keer, twintig. De moeders op het bankje doen alsof ze zijn ontblote torso niet zien. Net als zijn dochtertje, dat onverstoorbaar heen en weer schommelt.

Scène 2. Luid schreeuwend rent een man achter twee kinderen aan. Op de touwen, over de loopbrug, van de glijbaan. De kinderen lachen. De vader giert. Iedereen hoort het. Móet het horen. Moet denken: tsjonge, die is lekker bezig.

Scène 3. Een kluwen ouders verdringt zich rond de kleine glijbaan. Handen worden uitgestoken naar de één- en tweejarigen. Er klinken de gebruikelijke loze waarschuwingen: pas je wel op? Vooraan staat de weekendvader. Hij is er misschien niet vaak, maar áls hij er is, neemt hij zijn verantwoordelijkheid. En hoe. Hij wijkt geen moment van zijn dochter. Van een afstandje roept een moeder: ‘Hoeft niet! Ze kan al lopen hoor!’

Er was een tijd dat vaders zich kenmerkten door hun afwezigheid. God zat in de hemel. De kostwinner op kantoor of in de fabriek. Die tijd lijkt voorbij. Over de hele aardbol beginnen mannen zich anders te gedragen. In Holly­wood laten filmsterren als Brad Pitt zich gretig fotograferen met hun kinderen op hun arm. In Duitsland vullen mannen met Bugaboo’s de trottoirs. Dankzij de genereuze Duitse overheid kunnen zij maximaal een jaar lang ‘vaderschapsverlof’ opnemen. Betaald. In sommige steden zijn al ‘papacafés’ ontstaan, waar over voetbal, werk en slaaptekorten kan worden gepraat.

De trend gaat ook aan Nederland niet voorbij. Het ene na het andere boek verschijnt met intieme ontboezemingen van mannen over het vaderschap. Of met klachten over de ‘moedermaffia’. Het is het genre van de ‘dad-lit’, in navolging van de door vrouwen gelezen ‘chick-lit’. Vrijwel elk zichzelf respecterend ‘mamatijdschrift’ heeft inmiddels ook een mannelijke columnist. En net als in Hollywood hebben ook de vaderlandse soapsterren en andere BN’ers ontdekt dat het vaderschap een prima aanleiding is om weer eens in het nieuws te komen.

De zogenoemde ‘nieuwe vaders’ zijn de laatste jaren zelfs tot de Haagse politiek doorgedrongen. In de Verenigde Staten geldt ‘tijd nemen voor je gezin’ als een eufemisme voor ‘aan de kant gezet worden’. Ontslag dus. In Nederland ligt dat vooralsnog anders. Dus oogstte cda-kroonprins Camiel Eurlings alom begrip toen hij in 2010 de politiek de rug toekeerde. De reden: hij wilde vader gaan worden. Korte tijd later pakte ook pvda-leider Wouter Bos zijn biezen. Hij had al eens een papadag gehad, maar die was er gaandeweg bij ingeschoten. Nu zei hij opnieuw voor zijn jonge gezin te willen kiezen (om prompt partner bij accountantsorganisatie kpmg te worden). En hoe veroverde zijn opvolger Diederik Samsom dit jaar de harten van de kiezer? Inderdaad, door als zorgzame jonge vader pannenkoeken te bakken voor zijn kinderen.

De opkomst van de nieuwe generatie van vaders gaat gepaard met het soort ‘wetenschappelijke’ onderzoeken waarvoor ­Diederik Stapel zijn hand niet omdraaide. Er was al het (daadwerkelijk bestaande) fenomeen van de ‘couvade’: mannen die net als hun vrouwen zwangerschapsverschijnselen vertonen. In sommige culturen zijn daar hele rituelen omheen gebouwd. Er schijnen zelfs mannen te zijn die, te midden van veel publiek en met groot lawaai, doen alsof ze een steen baren.

Maar voor de moderne man zijn de zwangerschapsperikelen daarmee niet achter de rug. Volgens Amerikaanse onderzoekers kampt één op de tien mannen die voor het eerst vader worden met een postnatale depressie. Een depressieve partner behoort tot de voornaamste risicofactoren. Maar ook het slaapgebrek en de nieuwe verantwoordelijkheid van een kind hebben, spelen mee. In een andere studie werd gesteld dat bij mannen die vader zijn geworden de testosteronspiegel daalt. De reacties waren niet van de lucht. Je líjkt als man niet alleen een sukkel als je boven de wieg hangt te goo-di-goo’en, zo klonk het. Je bént er volgens de wetenschap ook een. De papa’s lieten dat niet over hun kant gaan. ‘Dat onze hormonen een beetje veranderen, betekent nog niet dat we ook meteen borsten krijgen’, pruilde een vader van drie jonge kinderen tegenover The New York Times.


  • De rest van dit artikel is alleen beschikbaar voor ingelogde abonnees. Zij kunnen hier inloggen om verder te lezen.
  • Als u al een abonnement op De Groene Amsterdammer hebt maar nog geen gebruikersnaam en wachtwoord, dan kunt u contact opnemen met de administratie via abonnementen@groene.nl of bellen naar 020-5245555.
  • Nog geen abonnee? Klik hier om de abonnementen te bekijken of neem voor slechts vier euro week-toegang tot het gehele digitale archief en lees De Groene van deze week tevens in pdf op uw scherm of iPad.