De Krim verdeelt New York

New York – De Verenigde Staten, en New York in het bijzonder, worden graag omschreven als een melting pot, een grote pan waarin ’s werelds volkeren moeiteloos samensmelten. En inderdaad, wie hier een willekeurige metro binnenstapt, ziet een doorsnee van de wereldbevolking broederlijk de zitbanken delen. Volgen we die reizigers echter naar hun huis, dan blijkt die samensmelting dikwijls tegen te vallen: Chinezen klitten samen in Chinatown, Mexicanen in Sunset Park, Polen in Greenpoint.

Tot voor kort was ook Brighton Beach, aan de zuidkust van Brooklyn, zo’n etnische wijk. Dit was waar de Russen woonden, zo heette het. Sinds de annexatie van de Krim heet het: daar wonen Russen en Oekraïners. De confrontatie tussen Rusland en Oekraïne, duizenden kilometers en een oceaan verwijderd, werkt als een splijtzwam in de doorgaans homogene wijk.

De in Oekraïne geboren tandarts Andrij Gouz, wiens ouders in een plaatsje bij Kiev wonen, legt uit hoe de scheidslijnen in Brighton Beach ongeveer lopen: ‘Het is niet alleen Russen versus Oekraïners. De verschillen zijn ook groot tussen ouderen en jongeren; ouderen halen hun info immers veelal bij de Russische staatszenders, jongeren elders. Jonge Russen zijn daardoor veel kritischer over Poetin dan ouderen.’

Zelf is Gouz, een beginnende veertiger, gestopt met het kijken naar de Russische tv, die hij in Brooklyn per satelliet ontvangt. ‘Ik word te boos als ik die leugens en propaganda zie.’ Een ander schisma ziet Gouz tussen hoog- en laagopgeleiden, waarbij hij constateert dat de laatste groep ‘ontvankelijker is voor nationalisme’.

De uiteenlopende sentimenten leiden ertoe dat mensen in het openbaar de situatie in Oekraïne liever niet ter sprake brengen, vertelt Gouz: ‘Je weet nooit zeker hoe de ander erover denkt. Ik deel alleen wat ik van Poetins acties vind met mijn familie en beste vrienden.’

Gouz’ assistente Natasha bevestigt het beeld van verdeeldheid dat haar baas schetst. Maar waar de tandarts de binnen- en buitenlandse media op de voet volgt, doet de naar schatting twintig jaar jongere tandartsassistente het tegenovergestelde: ‘Als ik naar de Russische tv kijk, hoor ik dit, op de Oekraïense tv hoor ik dat’, zegt Natasha. ‘En op de Amerikaanse tv hoor ik weer iets anders. Zo weet ik niet meer wat ik moet denken. Dus kijk ik gewoon helemaal nergens meer naar.’ Daarmee wil ze niet zeggen dat ze niet aan Oekraïne denkt. ‘Ik vertrouw nog maar één bron: mijn oma in Charkov.’ Vanochtend belde ze haar nog. ‘Alles was goed, zei ze. Haar dagen verlopen niet anders dan normaal.’