‘Kijk, dit is mijn moeder en dit is mijn broertje.’ De tienjarige Atefeh uit Afghanistan houdt een A4’tje omhoog, met daarop een foto van twee ID-kaarten van internationale asielzoekers. Dit is het bewijs dat deze twee familieleden de Bosnisch-Kroatische grens succesvol zijn overgestoken en dat zij inmiddels een asielprocedure zijn gestart. Ze zijn elkaar kwijtgeraakt toen het ene politiebusje naar het ontvangstcentrum in Zagreb reed en het andere terug naar Bosnië.

‘Iemand anders heeft dit voor ons geprint, zodat we het aan de Kroatische politie kunnen laten zien’, legt Atefeh uit. Door de kopietjes bij zich te dragen, hopen ze dat de Kroatische grenspolitie hen toestaat zich met de andere helft van de familie te verenigen. Atefeh verblijft samen met haar vader en driejarige zusje Zeynab in Bosanska Bojna, een Bosnisch dorpje pal aan de grens met Kroatië. Elke dag doen ze een poging aan de andere kant te komen. Het is het verhaal van veel vluchtelingen die hier herhaaldelijk met illegale pushbacks te maken krijgen. Eerst leek het erop dat het beleid van de Kroatische grenspolitie totaal willekeurig was, nu lijkt er een systeem te zijn. In 2020 was 65 procent van de asielzoekers in Kroatië vrouwen en kinderen, terwijl het overgrote deel (89 procent) van de vluchtelingen die vanuit de westelijke Balkan dit land proberen te bereiken, volwassen mannen zijn.

‘Ik heb meerdere keren meegemaakt dat we met een groep waren en dat de vrouwen en kinderen wel verder gelaten werden door de Kroatische politie en dat jonge mannen teruggestuurd werden’, zegt de zestienjarige Vahid. In totaal heeft hij 58 keer geprobeerd de grens over te steken en asiel aan te vragen, uiteindelijk met succes.

Op deze manier worden families gedwongen van elkaar gescheiden, maar soms kiezen ze er ook zelf voor. Ze hopen dat als de helft eenmaal aan de andere kant van de grens is de rest snel zal kunnen volgen. Mannen mét een kind hebben dan ook weer meer kans dan een jonge man alleen, zoals Abdel. Ook hij heeft als extra bewijs een foto van hem, zijn vrouw Kobra en hun dochter Nazanin die net één jaar oud is, bij de officiële documenten gevoegd. Het lijkt niets uit te halen, de Kroatische grenspolitie trekt zich niets aan van de kopietjes.


Het aantal in 2021 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee volgens het MissingMigrants Project (IOM): 406