De laatste meesterzet van Generalissimo Than Shwe

Rangoon - Als dateline had eigenlijk ‘Naypidaw’ bij dit stukje moeten staan. Dat is sinds vijf jaar de nieuwe hoofdstad van Birma. Aanvankelijk was deze ‘zetel der koningen’ nog een groot mysterie, maar de opening van een prestigieuze bloementuin - medio juli - markeerde volgens staatsmedia de definitieve voltooiing van Naypidaw als ‘trotse hoofdstad’ van het land. Met een safaripark, een bioscoopcomplex, een juwelenmuseum en een dierentuin opent de stad voorzichtig haar poorten voor de buitenwereld.

Het aan zee gelegen Rangoon zou zich uitstekend lenen voor een buitenlandse invasie, zo was de gedachte van Than Shwe en zijn generaals toen ze diep in het binnenland een nieuwe hoofdstad lieten bouwen. De werkelijke motieven lijken eerder ingegeven door vrees voor binnenlands verzet. ‘Generalissimo’ Than Shwe gaf dit voorjaar officieel de macht op, en dit was strategisch gezien zijn laatste meesterzet, die de oppositie op een achterstand van jaren heeft gezet. De nieuwe hoofdstad is als een fort vol door de overheid betaalde getrouwen. Bij de recent gehouden gemeenteraadsverkiezingen deed de oppositie niet eens mee, bij gebrek aan in Naypidaw woonachtige kandidaten. In één moeite door opende de dictator een nieuw front tegen de Karenvolken die nu vlak tegen de hoofdstad aan wonen.

Het regime hoeft zo niet voor het oog van de wereld de straten van een broeierige hoofdstad met demonstranten op plekken vol symboliek en historie 'schoon te vegen’. Het is alsof de Egyptische legerleiding morgen zou besluiten het Tahrirplein midden in de Sinaïwoestijn neer te zetten. De hoofdstad is een schone lei, net nu het regime voorzichtige - en strak geregisseerde - stapjes richting democratie zet. Oppositieleider Aung San Suu Kyi is intussen, onder de voorwaarde dat ze in alle talen over politiek zwijgt, van haar huisarrest ontheven en maakt - voor de media geregisseerde - reisjes naar steden buiten Rangoon.

Toen ze twee weken geleden een krans bij het mausoleum van haar vader legde (nationale held 'Aung San’), werd ze opgehaald en thuisgebracht door het leger zelf. De paar honderd demonstranten werden door leger en veiligheidsdiensten vergezeld, zodat het leek op een mars voor de onafhankelijkheidsstrijders uit 1947. If you can’t beat them, join them leek hier de strategie. En ook dit plan werkte feilloos. Ook nu Than Shwe en de zijnen de feitelijke macht hebben overgedragen, blijven ze het land als een militaire operatie leiden. Het is wachten op de volgende tegenzet.