De maffia is nog steeds goud voor Hollywood

Rome – Bij het Wikipedia-kopje ‘films over Italiaanse emigratie naar de VS’ staan bloedserieus de drie The Godfathers van Francis Ford Coppola. En inderdaad: zo kun je de beroemdste maffiafilms wellicht óók zien, als documentaire over de Italiaanse emigratiehausse naar Amerika aan het begin van de vorige eeuw. Italië is met 4,1 miljoen emigranten naar de VS het derde Europese land qua aantal na Duitsland (5,5 miljoen) en Ierland (4,4 miljoen). Maar de Italiaanse migrant naar Amerika had een specifieke karakteristiek: meestal man, analfabeet, afkomstig uit het diepe zuiden van Italië, en niet van plan (of in staat) om te mixen. Het referentiekader bleef het dorpje op Sicilië, het lokale dialect bleef de voertaal en je sprak alleen met je Siciliaanse dorpsgenoten, ook in Little Italy New York.

Uiteraard hoort daar ook de maffia bij, oftewel de Cosa Nostra, ‘Onze Zaak’, zoals het oermodel op Sicilië heet waar de Amerikaanse maffia in wortelt. Misschien nog een beetje verrassend is het feit dat de machtigste georganiseerde misdaadorganisatie van Amerika altijd kon rekenen op bescherming van de fbi en dus indirect van de Amerikaanse regering. Na talloze bewijzen en de succesvolle opkomst van Al Capone en Lucky Luciano tijdens de Drooglegging van de jaren twintig kwam het in 1950 toch tot een landelijk proces. Het Special Committee on Organized Crime kwam tot de conclusie dat de Italiaanse maffiastructuur zich diep in de Amerikaanse maatschappij had binnen gevreten. Maar bewijzen bleef moeilijk voor de fbi, totdat in 1957 een enorme stoet peperdure sleeën het gehucht Apalachin binnengleed. The Apalachin Meeting in de staat New York was het onomstootbare bewijs van het bestaan van de maffia in de VS, waar de fbi zich knarsetandend bij moest neerleggen. Het waarom van zoveel bescherming vindt zijn antwoord in de hulp van de Siciliaanse maffia aan de Amerikaanse geallieerden tijdens de Tweede Wereldoorlog en ook tijdens de Koude Oorlog in de strijd tegen het communisme.

De Italo-Amerikaanse maffia is nog altijd goud voor de Amerikaanse film- en tv-industrie. Na The Godfather uit de jaren zeventig volgde aan het begin van deze eeuw The Sopranos, een geweldige parodie op de Amerikaanse maffia. Tony Soprano is een boss in het suburbia van Newark, New Jersey. De roots van Tony en zijn clan zijn het Napolitaanse hinterland van Avellino. De toon is anders, het onderwerp blijft goud.