De Marokkaanse overheid heeft genoeg van bloggers

Rabat – Een cordonnetje politieagenten blokkeert de ingang van de amdh, de belangrijkste mensenrechtenorganisatie van Marokko. Er staat onder de titel De ogen van de staat vanochtend een seminar gepland over privacy en digitale surveillance door de overheid.

Volgens de politie is de bijeenkomst illegaal, omdat de organiserende Vereniging van Digitale Rechten (adn) illegaal zou zijn. ‘Maar dat klopt niet, we hebben alle formulieren om onze vereniging te kunnen oprichten een jaar geleden ingeleverd’, zegt voorzitter Hisham Almiraat. ‘Als de overheid niet binnen zestig dagen reageert, ben je als vereniging legaal. Althans, zo interpreteren wij de wet.’

Uiteindelijk vertrekken de agenten, en kan de bijeenkomst doorgaan. Aan de orde: een eerste rapport van Privacy International samen met de adn, over privacy en digitale monitoring door de overheid. Met verhalen van vier journalisten en activisten die gehackt of gevolgd zijn.

De adn is gewend aan blokkades, en dan vooral digitaal. Hun activistische site Mamfakinch, actief rond en in de jaren na de Arabische lente, kreeg te maken met DDoS-aanvallen, waardoor hij onbereikbaar werd. En via het contactformulier van de site werd spyware geïnstalleerd op de computers van de bloggers – onder wie een Marokkaanse schrijfster in de Verenigde Staten. De bloggers vermoeden dat de Marokkaanse overheid achter de aanvallen en spionage zit. ‘De software kost naar schatting 200.000 euro, wie anders zou dat aanschaffen om bloggers te controleren?’

Almiraat benadrukt dat zijn organisatie de overheid niet het recht ontzegt om digitaal toezicht te houden. ‘In het geval van pedofilie, terrorisme of criminaliteit ligt er een overheidstaak.’ Maar het mag geen vrijbrief zijn voor het digitaal rondneuzen in privé-gegevens van burgers, zegt hij. ‘Er zijn wetten waar de overheid zich aan moet houden. We hebben een wet die privé-data beschermt, tenzij een rechter die bescherming opheft. Maar helaas, rechters zeggen altijd “ja”.’

De Arabische lente heeft de machthebbers in de regio geleerd dat het internet een bedreiging kan zijn, weet Almiraat: ‘Ze willen niet nog een keer verrast worden, dus willen ze het monitoren.’

Kort na de bijeenkomst start het ministerie van Binnenlandse Zaken in Marokko een onderzoek naar ‘een groepering die de veiligheidsdienst beschuldigt van het bespioneren van journalisten en activisten’. Almiraat: ‘We nemen aan dat het over ons gaat. Ons doel was niet om te beschuldigen, maar om de discussie over privacy op te starten.’