De mediamieke val van een zwarte ster

O.J. Simpson, bijgenaamd ‘Juice’ (zijn initialen zijn een afkorting van het woord sinaasappelsap) was meer dan tien jaar de absolute ster van het American football. Nu hij wordt beschuldigd van moord op zijn echtgenote en een kennis, zit Amerika aan de buis gekluisterd om zijn zaak op de voet te volgen. Vertaald naar Nederlandse verhoudingen komt de affaire overeen met Wim van Hanegem die zijn Truus vermoordt, of Ruud Gullit die over een jaar of tien een van zijn ex-echtgenotes aan stukken snijdt.

Na zijn sportieve carriere maakte Simpson de overstap naar de reclame, de sportjournalistiek en Hollywood. Hij werkte voor Hertz Autoverhuur, gaf wekelijks sportcommentaren en speelde in komisch bedoelde films als Police Academy. Dit najaar zou hij zijn eigen tv-serie krijgen - het hoogst bereikbare voor een Amerikaanse entertainer - maar Simpson wilde meer dan geaccepteerd worden in een blanke wereld. Hij ging er prat op dat vooroordelen in zijn geval geen rol speelden. Zijn vrouw was blank, hij was gevierd bij het Amerikaanse bedrijfsleven en zijn favoriete anekdote was dat hij ooit, reizend in gezelschap van zwarte vrienden in het zuiden van de Verenigde Staten, een vrouw hoorde zeggen: ‘Kijk, daar gaat O.J. met een groep nikkers.’
Toch is hij bij zijn strijd in de rechtszaal voornamelijk aangewezen op de steun van zwart Amerika. Blank Amerika heeft hem nog niet veroordeeld, maar dat moment is niet ver meer. Veel Amerikaanse zwarten beschouwen Simpson als slachtoffer van een complot omdat hij te ver was doorgedrongen in een blanke wereld. Voor zijn voormalige echtgenote hebben zij weinig sympathie, al was het maar vanwege haar huidskleur, en rap-artiesten dragen T-shirts met slogans als 'Free O.J.’ en 'Let go of the Juice’. De openbare aanklager in Los Angeles kan bovendien geen goed meer doen sinds de affaire-Rodney King, de zwarte automobilist die werd afgetuigd voor een minimale verkeersovertreding. De gezagsdragers kwamen er met vederlichte straffen vanaf en de politie in Los Angeles blijft verdacht, ook al is de blanke hoofdcommissaris vervangen door een zwarte.
Het geval-Simpson laat zien hoe moeilijk het is om uit het getto weg te komen. Simpson was leider van een jeugdbende in San Francisco en in zijn eigen woorden de 'meanest cat’ onder de vaderloos opgroeiende zwarte jongeren. O.J. was sterk en kon hard lopen, zodat hij als football-prof een vermogen kon verwerven. Andere zwarte jongens zijn minder atletisch: een op de vier zit in de gevangenis. De desillusie van deze generatie - opgegroeid in de veelbelovende jaren zestig - is gigantisch en de aanhang van de Black Muslims, die een mengsel van racisme en antisemitisme prediken, groeit gestaag. De hoge, door de media dagelijks benadrukte 'zwarte’ misdaadcijfers zijn koren op de molen van blanke racisten. Het enige positieve geluid komt van zwarten die beseffen dat sportlieden geen role-model zijn en dat het wellicht beter is om de jeugd zwarte bankdirecteuren ten voorbeeld te stellen.
Inmiddels zit heel Amerika nog steeds voor de tv om de samenvattingen van de net afgelopen hoorzitting te volgen, tot in de kleinste forensische details. Het echte proces moet nog komen en de hittegolf in New York duurt nu al een maand. Het belooft een hete zomer te worden.