De Mexicaanse cola-killer

Mexico-Stad – Niet de drugs­kartels met hun automatische wapens, maar de fabrikanten van ogenschijnlijk onschuldige frisdranken zijn de grootste killers van Mexicanen. De beangstigende cijfers wijzen uit dat Coca-Cola en aanverwanten aanzienlijk meer burgers doden dan de georganiseerde misdaad: de afgelopen zes jaar zijn een half miljoen Mexicanen overleden aan suikerziekte. Dat is zeven keer zo veel als de zeventigduizend doden die vielen in de drugsoorlog.

Mexico is wereldkampioen frisdrank­consumptie. Met een gemiddelde van 180 liter per persoon per jaar blijft het zelfs de verslaafde Verenigde Staten (118 liter) ver voor. Op de doorsnee eettafel van de Mexicaan is de twee-literfles Coca-Cola altijd de koning die in het midden staat. Wanneer arbeiders ‘eten’ gaan halen voor de lunch komen ze gegarandeerd terug met tassen vol jumboflessen.

De gevolgen zijn ook op straat zichtbaar. Het zijn de dikkerds die het beeld bepalen. Zeventig procent van de Mexicanen en dertig procent van alle kinderen lijdt aan obesitas of zit daar gevaarlijk dicht tegenaan.

De colaverslaving wordt gezien als een van de grootste bedreigingen van de volksgezondheid in Mexico. Nergens in de wereld gaan meer mensen dood aan diabetes. Nu al lijden ruim tien miljoen mensen aan suikerziekte, terwijl bij tien miljoen anderen de eerste verschijnselen zijn geconstateerd. In 1980 was diabetes de negende doodsoorzaak, in 2011 de tweede.

Een van de oorzaken van het uit de hand gelopen frisdrankgebruik is het gebrek aan veilig drinkwater. Als er al leidingwater is, dan is het meestal ondrinkbaar. Iedereen in Mexico is aangewezen op fleswater, en velen kiezen in de winkel dan toch maar voor iets lekkerders. Op het platteland is dikwijls helemaal geen water, maar in het kleinste gat is altijd een mini-winkeltje te vinden waar ze cola en chips verkopen.

In de Mexicaanse senaat suddert al maandenlang een wetsvoorstel om een accijns van twintig procent te gaan heffen op frisdranken. De senatoren willen de geraamde opbrengst van de ‘cola-tax’ (ruim een miljard euro) besteden aan voorlichtingsprogramma’s. Ook kan van dit geld de drinkwatervoorziening verbeterd worden.

De ontmoedigingsmaatregel zou moeten bijdragen aan het bestrijden van de zwaar­lijvigheid, maar de machtige lobby van de fabrikanten zet de politici onder grote druk. Hun opportunistische argument is dat de accijns de arme ­Mexicanen berooft van een van de weinige artikelen die zij zich kunnen veroorloven. Pogingen om de verkoop van frisdranken op scholen aan banden te leggen zijn tot nu toe dan ook gestrand.